59 bin öğrenci seçmişti: Kürtçe için son gün

AMİDA HABER - Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından 2026-2027 eğitim-öğretim yılı için 5, 6, 7 ve 8’inci sınıflarda okutulacak seçmeli ders başvuruları 8 Şubat’ta başladı. “Yaşayan Diller ve Lehçeler” kapsamında yer alan Kürtçe’nin Kurmancî ve Kirmanckî (Zazakî) lehçelerinde derslerin seçimi için de ülke genelinde kampanya çalışmaları yürütülüyor. Geçtiğimiz yıl ülke genelinde 50 bin 809 öğrenci Kurmancî, 8 bin 563 öğrenci ise Zazakî olmak üzere toplam 59 bin 362 öğrenci Kürtçe seçmeli dersi tercih etti.

Atama yapılmadığı için dersler verilmedi

Diyarbakır’da ise 2025 yılında 8 bin 674 öğrenci seçmeli Kürtçe dersini seçti. Ancak öğretmen atamasındaki yetersizlik nedeniyle bu öğrencilerin yalnızca 5 bin 672’si ders görebildi. Kent merkezinde halihazırda 10’u Kurmancî, 1’i Zazakî olmak üzere toplam 11 öğretmen görev yapıyor.

Türkiye genelinde yaklaşık bin Kürt Dili ve Edebiyatı mezunu bulunmasına rağmen bugüne kadar ataması yapılan Kürtçe öğretmeni sayısı, Kurmancî ve Zazakî lehçeleri dahil olmak üzere 213’te kaldı.

Seçmeli ders başvuruları sürerken Diyarbakır’da siyasi parti ve sivil toplum kurumları da ders seçimine ilişkin çalışmalar başlattı. Ancak tartışmalar, “anadilde eğitim mi, seçmeli ders mi?” sorusunu gündeme taşıdı.

Dersi seçilmemesinin nedenleri

Konuya ilişkin Amida Haber’e değerlendirmelerde bulunan Eğitim Sen 1 No’lu Şube Eş Başkanı Faruk Ercan, Kürtçe alanındaki öğretmen atamalarının yetersiz olduğunu söyledi. Ercan, şunları kaydetti: “Mezun olan bütün öğretmen adayları atansa bile sayı yetersiz kalır. Dersin seçilmemesinin birçok nedeni var. Kürtlerin kendi anadillerini seçmeli olarak değil de eğitim öğretimin her kademesinde eğitim dili olarak talep etmeleri. İkinci neden yeterli öğretmen ataması yapılmadığı için okul idarelerinin öğretmenimiz yok sınıf açamayız diyerek dersin seçilmesi önünde bariyer oluşturmaları.”

Seçmeli ders gruplandırma sistemini de eleştiren Ercan, “Ve elbette bakanlığın bilinçli olarak oluşturduğu seçmeli ders gruplama tablosundaki sorunlar. Zira bu tabloda aileler LGS YKS gibi sınıflar sınavlarda ana dersleri matematik, fen gibi derslerle Kürtçe’yi aynı kategoriye yerleştirerek dersin seçimini zorlaştıran yaklaşımı” dedi.

Anadilde yasal güvence

Sendika tüzüklerinde anadilde eğitimi savunduklarını belirten Ercan, seçmeli ders uygulamasından ziyade Kürtçe’nin eğitim dili olarak yasal güvenceye kavuşturulması için mücadele yürüttüklerini söyledi.

Kamuoyu araştırmalarında Kürtlerin yüzde 90’ının anadilde eğitimi talep ettiğini dile getiren Ercan, şu değerlendirmede bulundu: “İnsanlar anadili dışındaki dersleri seçmeli olarak öğrenmek isterler. Pedagojik olarak da politik olarak da anadilinde eğitimin koşullarının yaratılmasının önemli olduğunu düşünüyoruz. Ülkemizde barış ve demokratik toplum çağrısı ile başlayan süreçte anadilin de eğitimi önemli başlıklardan biri olarak kabul ediyoruz”

‘Hak yasal ve anayasal güvence altına alınmalıdır’

Ercan, anadilde eğitimin barış ve demokratik toplum tartışmalarının da önemli başlıklarından biri olduğunu belirterek sözlerini şöyle tamamladı: “Demokratik bir ülkede yaşayan tüm yurttaşların kendi anadillerinde eğitime erişiminin önündeki engeller kaldırılmalı, bu hak yasal ve anayasal güvence altına alınmalıdır. İnsanların en temel haklarından birisinin farklı kaygılarla tanınmamış olması 21.yüzyılda kabul edilebilir değildir.”

Ders başvuruları için bugün son buluyor.