Diyarbakır Otogarı'nda peronlar doldu, kasalar boş!

Esnafın yüksek vergiler ve akaryakıt zamları altında ezildiği, vatandaşın ise bilet fiyatlarını "el yakan" cinsten bulduğu Diyarbakır Şehirlerarası Otobüs Terminali’nde (DİŞTİ) bayramlaşmak artık adeta bir lüks haline geldi. Amida Haber olarak otogarın nabzını tuttuk; işte esnafın, bilet satış yetkililerinin ve yolcuların feryadı.

‘Uçakta ÖTV yok, zarardayız’

Otobüs firmaları ve şoförler, peronlardaki kalabalığın aldatıcı olduğunu, maliyetlerin yüksekliği nedeniyle bayramda bile kâr edemediklerini belirtti. Havayolu taşımacılığına sağlanan ÖTV muafiyetinin kendilerine tanınmamasından dert yanan sektör temsilcileri, art arda gelen mazot zamlarıyla kontağı çevirmenin bile büyük risk olduğunu vurguladı. Şoför Mahmut Üçdağ, havayolları ile yaşanan haksız rekabete dikkat çekerek, "Uçakta ÖTV vergisi yok, onlar her türlü kurtarıyor. Bizden daha ucuz yakıt alıyorlar, yolcu da haklı olarak uçağı tercih ediyor. Yetkililer bizden de ÖTV'yi kaldırsaydı çok iyi olurdu. ÖTV zaten mazot maliyetinin yarısını, iki katını buluyor" diyerek vergi yükünden yakındı.

‘Kazanç kapımız kapandı’

Bir diğer şoför Vehbi Kaya ise kazanç kapılarının tamamen kapandığını belirterek, "İşler yarı yarıya düşmüş durumda. Git gel zarar, git gel zarar... Kâr etmeyi zaten boş verdik, komple zarardayız. Kürtçe bir kelime var; 'here were maaşê te pênc pere' (git gel kazancın beş para etmez) derler. Bizim durumumuz tam olarak bu. Vatandaşın cebi yanıyor, gidip gelemiyor. Tek çözüm yakıtın düşmesi" sözleriyle çaresizliği özetledi.

Arefe gününde mezar ziyaretleri yoğunlaştı

‘Yol var ama gidişler sıfır’

Otogardaki bilet satış yazıhanelerinde de durum farksız. 40 senedir sektörün içinde olduğunu belirten bilet satış yetkilisi Sedat Çiftçi, her geçen yılın bir öncekini arattığını ifade etti. Çiftçi, "Şu an bayram dönemi olmasına rağmen sadece gelişlerde biraz hareketlilik var, gidişler neredeyse yok. Bunun tek sebebi mazotun pahalı olması. Bugün bir aile İstanbul'a gitmeye kalksa, tek yön biletler 2,5 - 3 milyarı (bin TL) buluyor. 3 kişi gitse 7,5 milyar, gelişiyle birlikte 15 milyar eder. Bir aile bu parayı nasıl versin? Çözüm net; mazot ucuzlayacak, bilet ucuzlayacak" dedi.

Yolcu sayısı düştü

Yazıhane yetkililerinden Metin Erdal da geçen yılın aynı dönemine göre yolcu sayısının ciddi oranda düştüğünü söyleyerek, "Geçen sene bu aylarda en azından gelişler dolu, gidişler yarı yarıyaydı. Şimdi gidişler hiç yok çünkü tek yön bilet fiyatı 2600 TL olmuş. Geçen yıl 1200-1300 TL'ye gidilen yere şimdi iki kişi git-gel yapmaya kalksa 10 bin liradan oluyor. Asgari ücretli, memur, öğrenci bu parayla nasıl seyahat etsin? Mecbur kalmayan evinden çıkmıyor. Bugün bir otobüsün Diyarbakır'dan İstanbul'a git-gel masrafı; şoförü, muavini, otoyolu ve otogar çıkışlarıyla birlikte 120 bin lirayı buluyor. Mazot düşmeden bu işlerin düzelme şansı yok."

‘Bayram sevinci kalmadı’

Bilet fiyatlarının fırlaması nedeniyle seyahat özgürlüklerinin kısıtlanmasından şikayet eden vatandaşlar ise sadece "mecbur" oldukları için otogarda bulunduklarını söyledi. Özellikle asgari ücretli, emekli ve öğrenci kesimi için bayram ziyaretleri tam bir ekonomik krize dönüşmüş durumda. Elazığ’dan gelip aktarmalı olarak Şırnak’a gitmeye çalışan bir yolcu, "Direkt sefer bulamadığım için Diyarbakır üzerinden aktarmalı gidiyorum. Sadece buraya kadar biletlere 1300 lira verdim, yeme-içme hariç. Gerçekten çok pahalı. Son 2-3 yıldır bu ülke çok değişti. Asgari ücret alana, emekliye Allah yardım etsin. Maliyetler düşse fakir fukara için çok iyi olur" derken; bir diğer yolcu ise, "Piyasa serbest olmuş, vicdan kalmamış. Ankara bir şeye zam koyunca burada maydanoza kadar her şeyin fiyatı artıyor. Benden daha fakir, durumu beter olanlar var, Allah yardımcıları olsun" diyerek tepkisini dile getirdi.

Kargo ücretleri de arttı

Diyarbakır otogarındaki ekonomik kriz, bölgenin geleneksel "zahire" (kışlık erzak) gönderme kültürünü de vurdu. Batı illerindeki akrabalarına erzak göndermek isteyen vatandaşlar, ağır yüklerin otobüs yakıtını artırması nedeniyle talep edilen yüksek bagaj ve kargo ücretleri yüzünden bu bayramda memleketten paket de gönderemez hale geldi.