Diyarbakır sebze hali: Çatılar çöktü, ürünler dondu

AMİDA HABER - Diyarbakır’da 29 Aralık’ta başlayan ve günlerce etkisini sürdüren yoğun kar yağışı ile dondurucu soğuklar, kent genelinde büyük maddi hasara yol açtı. En büyük zararın yaşandığı yerlerin başında Bağlar ilçesinde bulunan Yeni Sebze Hali geldi.

Yaklaşık 30–35 santimetreyi bulan kar kalınlığına dayanamayan dükkân çatıları çöktü. İlk belirlemelere göre 15 dükkânın çatısı çökerken, ortak taşıyıcı kolonların da zarar görmesiyle etkilenen iş yeri sayısı 50’ye çıktı. Çöken çatıların altında çok sayıda araç ve malzeme kalırken, yalnızca çatı hasarının maliyetinin 10 milyon TL’yi aştı.

Öte yandan, soğuk hava koşulları nedeniyle pazarların açılamaması sebze ve meyvelerin çürümesine neden oldu. Mallarını satamayan komisyoncular, don tutan ve bozulan ürünleri çöpe atmak zorunda kaldı. Esnaf, bir yandan çatı hasarlarıyla mücadele ederken, diğer yandan donan ürünler nedeniyle ciddi gelir kaybı yaşadı.

Zor şartlara rağmen çalışmalarını sürdürmeye çalışan komisyoncular, odun sobaları yakarak hem ısınmaya hem de işleri ayakta tutmaya çalışıyor.

Zarar hesaplanamayacak boyutta

Amida Haber’e konuşan Sebze Hali Başkanı Mustafa Taş, yaşanan mağduriyeti şu sözlerle anlattı: “Çöken çatılar esnafımızı yaklaşık 10 milyon TL zarara uğrattı. Bunun dışında bir hafta boyunca Mersin, Adana, Isparta ve Antalya’dan gelen ürünlerimiz içeride don tuttu. Bunların çoğu atık durumda. Hesabı yapılacak gibi değil. Esnaf ciddi anlamda mağdur oldu.”

Çatıların onarılması gerektiğini vurgulayan Taş, esnafın bunu karşılayacak gücünün olmadığını belirterek şöyle devam etti: “Esnafımız günlerdir çalışmıyor. Çatı onarım fiyatları çok fahiş. Bunu karşılayacak bir bütçemiz yok. AFAD’a başvurduk ancak buranın özel mülkiyet olduğu gerekçesiyle afet kapsamına alınmadığı söylendi. Yani bu zarar tamamen esnafın cebinden çıkacak. Sigortası olanlar belki faydalanabilir, olmayanlar kredi çekmek zorunda kalacak. Bugün 300 bin TL kredi çeken, yarın 600 bin TL ödeyecek.”

‘50 yıldır böyle bir kar görmedim’

Yaklaşık 50 yıldır sebze halinde esnaflık yaptığını söyleyen Taş, yaşanan felaketin benzerini görmediğini ifade etti. Taş, “Ben 7 yaşından beri halin içindeyim. 50 yıla yakındır buradayım. Diyarbakır’da sebze halinde böyle bir kar görmedim. 90’lı yıllarda eski halde bir olay yaşanmıştı ama bunun gibisi olmadı. Allah’tan gelen bir afet, başımız gözümüz üstüne” dedi.

Önlem alınmadı

Taş, bazı önlemlerin zamanında alınmaması nedeniyle zararın büyüdüğünü savunarak şu eleştirilerde bulundu: “Kar yağdıktan bir gün sonra itfaiye gelip çatılardaki karı sulasaydı bu ağırlık oluşmazdı. Halin içinde tuzlama yapılsaydı bugün bu buzlanma olmazdı. Şu an buzu hiltiyle bile kıramazsın.”

‘Pazarlar bir an önce açılmalı’

Pazar yerlerinin kapalı olmasının hem esnafı hem de vatandaşı mağdur ettiğini belirten Taş, yetkililere şu çağrıda bulundu: “Pazar yerleri bir an önce açılmalı. Marketlerdeki fahiş fiyatların önüne geçmenin yolu budur. Kar temizlenmeli, pazarcılar işinin başına dönmeli. Sebzenin raf ömrü 2–3 gün. Soğukta zaten ürün dayanmıyor. Tonlarca mal çöpe gitti.”

‘Mal çöpe gidiyor’

Sebze hali esnafı Şerif Taş da yaşananları şöyle anlattı: “Diyarbakır Yeni Sebze Hali’nde komisyoncuyum. Mersin’den gelen ürünler don tuttu. Yerinden X fiyatı aldığımız ürünler burada 200 TL’ye satılıyor. Allah'tan gelen şey. Don tutma ihtimalinde hiçbir şekilde önlemimiz yok. Otomatik olarak mal çöpe gidiyor. Buna rağmen çalışmak zorundayız. Asıl tehlike çatılar. Can ve daha fazla mal kaybı yaşanmaması için acilen onarılmalı. Marketlerdeki fahiş fiyatlara karşı da yetkililerin gerekli denetimleri yapması lazım.”

Nakliyeciler de mağdur

Nakliyeci Mehmet Çapan ise halin çalışmaması nedeniyle iş yapamadıklarını belirterek şunları söyledi: “Bir haftadır iş yok. Geçim zaten zor. Kar ve buz yüzünden araçlarımızın lastikleri patladı, ekstra masraf çıktı. Hal çalışmadığı sürece biz de çalışamıyoruz.”