Diyarbakır’dan Ankara’ya rapor: Dağlarımız çıplak!

AMİDA HABER- Doğu ve Güneydoğu Ağaç ve Orman Ürünleri Üreticileri Derneği (DOGAD) tarafından hazırlanan “Kavakçılık ve Endüstriyel Ağaçlandırma Raporu”, Diyarbakır’da düzenlenen Tarım, Gıda ve Sanayi Odaklı Kalkınma Vizyonu Çalıştayı’nda Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve eski Tarım Bakan, TARPOL Başkanı Mehdi Eker’e sunuldu.

Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da tarım ve sanayi politikalarına yön vermek amacıyla hazırlanan kapsamlı rapor, yıllardır göz ardı edilen kavakçılığı yeniden gündeme taşıdı.

Kavak ekimi azalıyor

Rapora göre, son yıllarda verilen desteklerin yetersizliği nedeniyle kavak üretim alanları Diyarbakır ve bölge illerinde hızla küçüldü; yeni sahaların açılmaması, mevcut üretim alanlarının da terk edilmesine yol açtı.

Raporda, devlete ait üretim çiftliklerinde kavak üretiminin durdurulması ve bazı çiftliklerin kapatılması ise sektörün altyapısını zayıflatan en kritik gelişmeler arasında gösterildi.

Raporda, kavakçılığın sistemli şekilde gerilediği, buna karşın bölgenin milyonlarca kişiye istihdam sağlayabilecek büyük bir potansiyeli barındırdığı vurgulandı.

Kavakçılık araştırma merkezlerinin üreticiyle bağ kuramadığına dikkat çekilen raporda, sahada hissedilen bir destek mekanizmasının bulunmadığı ifade edildi.

Dağlar çıplak kaldı, ağaç ekimi şart

Raporda yer alan en dikkat çekici tespitlerden biri de ağaçlandırma verileri oldu. Bölgedeki dağların büyük bölümünde ağaç varlığının yok denecek kadar az olduğu belirtilirken, ağaçlandırma oranının binde 1 seviyesini dahi geçmediği ifade edildi. Baraj çevreleri ve yüksek rakımlı alanlarda planlı ve yaygın bir ağaçlandırma politikasının bulunmadığının da vurgulandığı raporda, DOGAD’ın tespit ve önerileri şöyle sıralandı:

Kavak ekimi desteklenmeli

“Kavak ekimi ve mevcut sahalar acilen tarım desteği kapsamına alınmalıdır. Tarım desteği mevcut köylüleri ve depremle birlikte köye güç eden insanlar için bir istihdam alanı sağlamayı gerçekleştirilmeli. Kavak Araştırma Merkezleri aktifleştirerek, her bölgeye gidecek ağaçları erken gelen çeşitlerine öncelik verilmeli.

Bölgede 20 ye yakın büyük dağ ve yüzlerce küçük dağ vardır. Uçak seyahatlerinde de görüldüğü gibi %80’ninde ağaç yok denilecek kadar azdır, bazılarında da hiç yoktur. Deniz seviyesinden 400 metre ve yukarısı önceliklenerek bu dağlarda ve barajların etrafında tüm ağaç çeşitlerinden (karaçam, kızılçam, sarıçam, ladin, göknar, sedir, kestane, kayın, çınar, meşe ve yabani meyveler veren ağaçlar dahil) her dağda 5-6 adet deneme sahaları ekimi yapılarak verim alınan ağaçlar önceliklenerek dağların tamamına ağaçlandırma yapılmalıdır.

5 milyon kişiye iş imkanı

Anadolu insanı, suyun olduğu bölgelerde yerleşim yerini kurmayı hep tercih etmiştir. Doğu ve Güneydoğu aynı tercihi yapmış dere ve nehir yataklarının olduğu bölgelerde, yamaçlarda nüfus yoğunluğu devam etmektedir. Kavakçılık önemli bir geçim kaynağı olduğu için tarım desteği sağlandığı zaman dört, beş milyon insana önemli bir geçim, istihdam yaratılmış olunur.

8-10 yılda yetişen kavak çeşitleri önceliklenerek sanayi sektörüne 20 kutur üstü tomruk üretimi artırması sağlandığı zaman özelikle kereste, playwood gibi dünyada ve özelikle Ortadoğu’da ve Afrika’da milyonlarca dolar ($) Pazar payı olan bu sektörden daha iyi bir pay almamız mümkün olacaktır.

Kavak üretiminin yeniden canlanması için verilecek tarım desteği kapsamına alınarak müstahsilin her yıl desteklenmesi gerekmektedir.

Doğu ve Güneydoğu Endüstriyel orman ürünleri ve kavakçılık üzerine endüstriyel plantasyon acilen yapılmalıdır.

Karacadağ gibi volkanik dağlarımızda ve Baraj etraflarında yetiştirme denemeleri yapılmalıdır.”