Özel okuldan kayıt sildirecekler dikkat: Paranız ne olacak?

İYİ Parti Trabzon Milletvekili Yavuz Aydın ve bazı milletvekilleri, Milli Eğitim Bakanlığı’na verdikleri yazılı soru önergesiyle özel okullardaki ücret artışlarını gündeme taşımıştı. Önergede, 2025-2026 eğitim öğretim yılı için belirlenen ortalama eğitim ücretlerinin yanı sıra servis, yemek, kitap ve kırtasiye gibi ek hizmet bedelleri de soruldu. Ayrıca önergede önceki yıllarda zam sınırını aşan okullara yönelik yapılan işlemler ve uygulanan cezalar da talep edildi.

6 bin 500 kuruma inceleme

Önergeye yanıt veren Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, özel okullara ilişkin dikkat çeken veriler paylaştı. Tekin, 2023-2024 ve 2024-2025 eğitim öğretim yıllarında ücretler konusunda yaklaşık 6 bin 500 kurum hakkında inceleme ve soruşturma başlatıldığını belirterek, bin 931 kuruma toplam 83 milyon 16 bin 769 lira 25 kuruş idari para cezası uygulandığını açıkladı.

Veliler ile okullar karşı karşıya

Bir yandan fahiş ücret artışları tartışılırken, diğer yandan kayıt sildirmek isteyen velilere yapılan düşük iade ödemeleri yeni bir krizi beraberinde getirdi. İade tutarlarının beklenenin altında kalması, veliler ile okul yönetimlerini sık sık karşı karşıya getiriyor. Özel okullarda ücret iadesi davalarının toplam sayısına ilişkin resmi ve merkezi bir istatistik bulunmamakla birlikte, 2025 yılı itibarıyla ücret iadesi davalarında ciddi artış yaşandığı belirtiliyor.

Avukat bilgi verdi

Konuya ilişkin Amida Haber’e değerlendirmelerde bulunan Avukat Cihat Gökçe, özel okullar ile veliler arasındaki ilişkinin hukuki çerçevesini anlattı. Gökçe, özel öğretim kurumları ile veliler arasındaki ilişkinin, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında şekillendiğini belirtti.

Özel okul ile veli arasında imzalanan “öğrenci kayıt sözleşmesi”nin bir hizmet sözleşmesi niteliğinde olduğunu ifade eden Gökçe, velinin “tüketici”, okulun ise “sağlayıcı” konumunda olduğunu vurguladı.

Zam sınırı nasıl belirleniyor?

Yönetmeliğe göre özel okulların yıllık ücret artışı belirli bir sınırı aşamayacağını belirten Gökçe, buna göre artış oranı, bir önceki yılın Aralık ayına ait ÜFE ve TÜFE ortalamasının 1,05 ile çarpılmasıyla belirlendiğini ifade etti. Gökçe, Bu oranı aşan zamlar ise “haksız şart” sayılarak sözleşme ihlali olarak değerlendirilebileceğini söyledi.

Ek ücretler zorunlu değil

Gökçe, okulların “genel gider” gibi ucu açık başlıklarla ek ücret talep edemeyeceğini belirterek, yemek, servis ve kırtasiye gibi hizmetlerin isteğe bağlı olduğunu vurguladı. Bu hizmetlerin zorunlu tutulamayacağını ifade eden Gökçe, ücretlerin sözleşmede açıkça belirtilmesi gerektiğini söyledi.

Kayıt iptalinde iade nasıl yapılıyor?

Kayıt iptalinde iade miktarı, işlemin yapıldığı zamana göre değiştiğini ifade eden Gökçe, aşamaları şöyle katardı:

“Eğitim yılı başlamadan önce: Ödenen ücretin yüzde 10’u kesilerek kalan tutar iade ediliyor. İstisnai durumlarda, öğrencinin sınavla öğrenci alan bir devlet okuluna yerleştiğini belgelemesi halinde ücretin tamamı kesintisiz iade ediliyor.

Eğitim yılı başladıktan sonra: Yüzde 10 kesintiye ek olarak öğrencinin gördüğü ders saati oranına göre hesaplama yapılıyor. Ayrıca kayıt işlemi internet veya telefon üzerinden yapıldıysa, velinin 14 gün içinde hiçbir kesinti olmadan sözleşmeden cayma hakkı bulunuyor.”

Veliler hangi yollara başvurabilir?

Uyuşmazlık halinde velilerin başvurabileceği hukuki yollar da şöyle açıklandı:
“Tüketici hakem heyetleri: 2026 yılı için belirlenen parasal sınırlar dahilindeki uyuşmazlıklarda ücretsiz başvurabilirler. 2026 yılı için 186 bin TL tutara kadar olan uyuşmazlıklarda Tüketici Hakem Heyetleri görevlidir. Tüketici Hakem Heyet'ine veliler e-Devlet üzerinden ücretsiz başvuru yapabilme imkanına sahiptirler.

Arabuluculuk ve tüketici mahkemeleri: 186 bin TL ve üzerinde yer alan tutarlar için ise Tüketici Mahkemeleri görevlidir. Hakem heyeti sınırını aşan tutarlar için uyuşmazlığın tüketici uyuşmazlığı olmasından ötürü zorunlu arabulucu sürecine tabi olmasından dolayı dava açmadan önce arabulucuya başvuru yapılması zorunludur. Arabulucu süreci neticesinde anlaşma sağlanmaması durumunda veli- tüketici sıfatıyla açacağı davada ikametgahının bulunduğu yer tüketici mahkemesinde ya da okulun bulunduğu yer tüketici mahkemesinde harç ve yargılama gideri ödemek suretiyle bedel iadesi talepli davasını açabilecektir.”