İran’dan ABD’ye kilidi açmak için 7 şart

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, 4 Ekim’de Meclis’te yaptığı konuşmada Hürmüz Boğazı’nın İran’ın öne sürdüğü 7 şart yerine getirilmeden açılmayacağını söyledi. Kalibaf, şartların “İslamabad Mutabakat Zaptı” temelinde belirlendiğini belirtirken, maddelerin içeriğini kamuoyuyla paylaşmadı. ABD’nin son dönemde arabulucular üzerinden yeni teklifler sunduğunu belirten Kalibaf, Washington’a “Zaman kazanma ve tek taraflı talepleri dayatma dönemi sona erdi” mesajı verdi.

Diplomasinin kapısı kapanmadı

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise diplomatik çözüm için hâlâ imkan bulunduğunu söyledi. Arakçi, İran’ın ABD’den gelen öneriye ilişkin yanıtını arabulucular üzerinden Washington’a ilettiğini belirtirken, iki ülkenin atılacak adımlar konusunda büyük ölçüde anlaşmaya vardığı ancak uygulama sırası konusunda anlaşmazlık yaşandığı bildirildi. İranlı Bakan, diplomatik yolun tercih edilmesi halinde savaşı sona erdirecek “adil ve onurlu” bir çözüme hazır olduklarını ifade etti.

İran Hürmüz’e odaklanıyor

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de ABD’nin önerisinin önceki tekliflere benzer şekilde nükleer dosyaya odaklandığını açıkladı. Tahran’ın ise görüşmelerde Hürmüz Boğazı meselesine öncelik vermek istediği belirtildi. Arakçi ayrıca New York’taki temasların ardından komşu ülkelerle yeni bir güven inşa sürecinin başladığını savunurken, İran heyetinin ABD’den sınır dışı edildiği yönündeki haberleri reddetti.

ABD: Boğazın kontrolü bizde

Washington cephesinden ise İran’a yönelik sert açıklamalar geldi. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Hürmüz Boğazı’ndaki ablukalarının “sıkı” olduğunu belirterek, boğazın kontrolünün İran’da değil ABD’de olduğunu savundu. Hegseth, İran’ın nükleer silaha sahip olamayacağını belirtirken, ABD Başkanı Donald Trump da İran konusunda “kolay yoldan mı, zor yoldan mı” karar verilmesi gerektiğini söyledi. Beyaz Saray ise ekonomik izolasyonun İran ekonomisini zorladığını öne sürdü.

ABD bölgedeki askeri varlığını artırıyor

Öte yandan Washington’ın bölgedeki askerî varlığını artırdığı bildirildi. Wall Street Journal’ın haberine göre ABD Savunma Bakanlığı bölgeye üçüncü bir uçak gemisi ile deniz piyadelerini taşıyan gemiler gönderdi ve 9 bin ila 10 bin arasında ilave asker konuşlandırılması bekleniyor.

Axios’un aktardığı bilgilere göre ise petrol ve doğal gaz tesislerinin güvenliğini artırmak ve olası yeni askeri operasyonlara hazırlık amacıyla bölgeye iki Patriot hava savunma bataryası daha gönderildi.