AYM’den emsal karar: Boşandığı eşiyle yaşayanların maaşı kesilecek

Anayasa Mahkemesi (AYM), 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yer alan, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen hak sahibi eş ve çocukların gelir ile aylıklarının kesilmesini ve bu kapsamda yapılan ödemelerin geri alınmasını öngören düzenlemeye ilişkin iptal başvurusunu reddetti. Resmî Gazete’de yayımlanan karara göre, Yüksek Mahkeme, söz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olmadığına hükmetti.

‘Amaç kamu kaynaklarının korunması’

Kararda, ölüm aylığı ve gelir bağlanmasının temel amacının eş desteğinden yoksun kalan kişilerin sosyal güvenliğinin sağlanması olduğu vurgulandı. Boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşayan kişilerin eş desteğinden mahrum olmadıkları belirtilen kararda, bu nedenle söz konusu kişilere yapılan ödemelerin kesilmesinin sosyal güvenlik sisteminin kötüye kullanılmasını önlemeye ve sınırlı kamu kaynaklarının etkin kullanılmasına hizmet ettiği ifade edildi.

Yapılan ödemeler de geri alınabilecek

AYM, düzenlemenin açık ve öngörülebilir olduğunu, gelir ve aylıkların kesilmesinin yanı sıra daha önce yapılan ödemelerin de 5510 sayılı Kanun’un 96. maddesi kapsamında geri alınabileceğini belirtti. Mahkeme, bu uygulamanın mülkiyet hakkına getirilen sınırlamanın kanunilik, kamu yararı ve ölçülülük ilkelerine uygun olduğu değerlendirmesinde bulundu.

Eşitlik ilkesine aykırılık bulunmadı

Başvuruda, düzenlemenin özel hayatın gizliliği ve eşitlik ilkesini ihlal ettiği ileri sürülse de AYM bu iddiaları yerinde bulmadı. Kararda, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşayan hak sahipleri ile hiç evlenmemiş ancak birlikte yaşayan kişilerin aynı hukuki durumda olmadığı belirtildi. Mahkeme, hak sahipleri arasında öngörülen farklı uygulamanın nesnel ve makul bir nedene dayandığını, bu nedenle Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmadığı sonucuna vardı.