CHP çözüm süreci raporunu Meclis’e sundu: Dikkat çekici öneriler

AMİDA HABER- Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), 13 ana başlıktan oluşan 53 sayfalık süreç raporunu TBMM Başkanlığı’na teslim etti. CHP Grup Başkanvekili Murat Emir tarafından saat 12.00’de sunulan rapor, Meclis’te çatısı altında kurulan “Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu”na iletildi.

Demokratikleşme ve hukuk vurgusu

Murat Emir, raporda Türkiye’nin demokratikleşmesi için kayyum uygulamasının sona erdirilmesi, Anayasa Mahkemesi (AYM) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının eksiksiz uygulanması gibi başlıkların yer aldığını belirtti. Emir, Kürt sorununun yalnızca güvenlik politikalarıyla çözülemeyeceğinin altını çizdi.

Ahmet Türk’ten Leyla Zana açıklaması

Entegrasyon ve ‘Umut Hakkı’ yok

Raporda “örgüt üyelerinin entegrasyonu” ve “Umut Hakkı” gibi başlıklara dair öneri bulunmadığını ifade eden Emir, bu konuda yeterli veriye sahip olunmadığını söyledi. Emir, Adalet Bakanlığı’nın seçenekli bir çalışma ve etki analizi hazırlayarak Meclis’e sunması gerektiğini, CHP’nin de bu sürece katkı vermeye hazır olduğunu kaydetti.

Dersim, isimler ve Newroz önerileri

Raporda, Dersim olaylarının tüm boyutlarıyla araştırılması için devlet arşivlerinin TBMM’de toplanarak halka ve araştırmacılara açılması önerildi. Geçmişte acı ve travmaları hatırlatan cadde, sokak, meydan ve kamu kurumlarının isimlerinin değiştirilmesi için Meclis’te araştırma komisyonu kurulması istendi. Ayrıca 21 Mart’ın Newroz Bayramı olarak resmî tatil ilan edilmesi talep edildi.

Diyarbakır Cezaevi ve koruculuk sistemi

CHP raporunda, eski Diyarbakır Cezaevi’nin “İnsan Hakları ve Demokrasi Müzesi”ne dönüştürülmesi için yasal düzenleme yapılması önerildi. Koruculuk sisteminin kaldırılması, koruculara kamuda farklı alanlarda istihdam sağlanması ve boşaltılan köylerle ilgili mağduriyetlerin giderilmesi de öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

Faili meçhuller ve köye dönüş

Raporda, faili meçhul cinayetlerde zamanaşımının kaldırılması, mayınlı arazilerin temizlenerek yoksul köylülere tarımsal faaliyetler için tahsis edilmesi ve köye dönüşlerin önünün açılması gerektiği vurgulandı. Murat Emir, raporun tüm siyasi partilerin ortak imzasıyla yasalaşmasını umut ettiklerini belirterek, yazım sürecinde CHP adına kendisinin yer alacağını açıkladı.

CHP’nin raporunda Kürt Sorununun Çözümü için sunduğu bazı öneriler:

Kürt sorununun sadece güvenlik politikaları ve terörle mücadele düzenlemeleri ele alınarak çözülemediği görülmüştür.

Türkiye’de Kürt sorununun çözümü, gerçek bir demokrasinin inşasından bağımsız düşünülemez. Bu nedenle meşru siyaset alanının daraltılmasına yönelik uygulamaların hızla geri alınması ve demokratik siyasal zeminin güvence altına alınması için gerekli adımların atılması çözüm için elzemdir. Demokratikleşme için gerekli kanuni düzenlemelerin yapılması kadar, mevcut kanunların uygulamasındaki hukuk dışı yaklaşımların terk edilmesi ve anayasa ihlallerine son verilmesi hayati önemdedir.

Bu bağlamda Kürt Sorunu’nun demokratik çözümü kapsamında yapılacak özel ve genel hukuki düzenlemelere ilişkin CHP kendi hazırlıklarını yapmakla beraber; Adalet Bakanlığı’nın kendi çalışmalarını en kısa sürede tamamlayarak komisyona ulaştırmasını beklemektedir. Ancak Komisyon çalışmaları sırasında Kürt sorununun varlığının reddedildiği görülmüştür. Teşhisi yapılamayan bir hastalığın tedavi edilemeyeceği gibi, varlığı reddedilen bir sorunun da çözülemeyeceği açıktır.

Öneri 1: Geçmişte yaşanan acı ve travmaları hatırlatan isimleri taşıyan; meydan, bulvar, cadde, yol, sokak, park ve benzeri alanlar ile kamu kurum ve kuruluşlarına ait işletme, tesis, bina ve benzeri tüm yapıların ve kışlaların tespit edilmesi ve bu isimlerin değiştirilmesi amacıyla TBMM’de bir araştırma Komisyonu kurulmalıdır.

Öneri 2: Adları değiştirilen köy, bucak, ilçe ve diğer yerleşim yerleriyle coğrafi yerlerin eski adlarının, yeni adlarıyla birlikte kullanılabilmelidir.

Öneri 3: Dersim olaylarının tüm boyutlarıyla araştırılması için Dersim arşivlerinin devletin ilgili tüm kurumlarından alınıp, TBMM’de toplanarak halka ve araştırmacılara açılması sağlanmalıdır.

Öneri 4: 21 Mart günü, Nevroz Bayramı olarak resmî tatil ilan edilmelidir.

Öneri 5: Bir kanun ile eski Diyarbakır Cezaevi’nin “İnsan Hakları ve Demokrasi Müzesi”ne dönüştürülmesi sağlanmalıdır.

Öneri 6: Koruculara kamuda başka alanlarda istihdam olanağı getirilerek koruculuk sisteminin kaldırılması sağlanmalıdır.

Öneri 7: Boşaltılan yerleşim yerleri nedeniyle mağdur olan vatandaşlara yardım yapılmasını öngören 17/7/2004 tarihli ve 5233 sayılı Kanunun yeniden düzenlenerek, mağduriyetlerin giderilmesi ve köye dönüşlerin önünün açılması sağlanmalıdır.

Öneri 8: Ülke güvenliği için gerekli olmayan mayınlı arazilerin temizlenip, yoksul köylüye tarımsal faaliyetler için tahsis edilmelidir.

Öneri 9: Faili meçhul cinayetlerde zamanaşımı kaldırılmalıdır.