Süreç kurulunun ilk toplantısı bugün: Öcalan’ın rolü belli oldu

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu (MGK) Genel Sekreteri yer alıyor. Kurulun ilk toplantısında, sürecin farklı aşamalarında görev yapacak alt komisyonların oluşturulması bekleniyor.

Sürecin uygulamasını takip edecek

Takip ve Değerlendirme Kurulu, TBMM’de kabul edilen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” kapsamında oluşturuldu.

Kurul; düzenleme kapsamındaki faaliyetlerin uygulanmasını izleyecek, kurumlar arasındaki koordinasyonu sağlayacak ve sürecin ilerleyişini belirli aralıklarla değerlendirecek.

İhtiyaç halinde alt komisyonlar oluşturabilecek kurul, bakanlıkların, kamu kurumlarının ve ilgili kişilerin toplantılara katılmasını isteyebilecek. Ayrıca gerekli gördüğü adli, idari ve yasal düzenlemeler konusunda talepte bulunabilecek ve çalışmalarına ilişkin TBMM’yi düzenli olarak bilgilendirecek.

İlk toplantının gündemi

İlk toplantıda ele alınması beklenen başlıklardan biri de silah teslimi ve sahadaki doğrulama mekanizması olacak. Bu kapsamda oluşturulacak alt komisyonun, silah ve mühimmatın nerede, hangi takvim doğrultusunda ve hangi yöntemle teslim edileceğini takip etmesi planlanıyor.

Teslim edilen silah, mühimmat, patlayıcı madde, araç ve diğer malzemelerin kayıt altına alınmasına ilişkin usul ve esasların ise güvenlik kurumlarının görüşü doğrultusunda İçişleri ve Milli Savunma bakanlıklarınca belirlenmesi öngörülüyor.

Ancak hukuki işlemlerin başlayabilmesi için silahların teslim edilmesi tek başına yeterli olmayacak. PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekecek.

Bu tespitin MGK kararıyla teyit edilmesi ve kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından yasanın uygulama sürecinin başlaması bekleniyor.

Öcalan’ın rolü

Kurulun ilk toplantısı yapılırken örgüt mensuplarının silah bırakmasına ilişkin taahhüt ayağında ise Öcalan yer alacak. Öcalan, silahsızlanma sürecinin sahadaki uygulaması ve örgüt mensuplarının alınan kararlara uyup uymadığının takibinde rol alacak.

Öte yandın sürecin önemli başlıklarından birini Suriye’de bulunan örgüt mensuplarının durumunun oluşturduğu belirtiliyor. Suriye’den yaklaşık 10 bin kişinin Türkiye’ye dönmek istediği ifade edilirken, devletin mevcut aşamada daha sınırlı sayıda kişinin dönüşünü öngördüğü belirtiliyor.

Murat Karayılan için kararı Öcalan verecek

Yasal düzenlemeden yararlanamayacak üst düzey örgüt yöneticilerinin durumu ise ayrı bir başlık olarak değerlendiriliyor. Düzenleme kapsamı dışında kalan, Murat Karayılan ve diğer üst düzey bazı yöneticilerin nerede bulunacağına ilişkin süreçte Öcalan’ın karar vereceği ifade ediliyor.

Adli dosyalar nasıl değerlendirilecek?

Kurulun gündemindeki bir diğer başlığın, geri dönen örgüt mensuplarının adli dosyalarına ilişkin süreç olması bekleniyor.

Adalet Bakanlığı yetkilileri ile uygulamada görev alacak hâkim ve savcıların katkı sunacağı bir ihtisas grubunun oluşturulması planlanıyor. Bu yapının dosyaları suçun niteliği ve hukuki statüye göre sınıflandırması öngörülüyor.

Yasa kapsamında soruşturma, kovuşturma ve kesinleşmiş cezaların infazı, suçun niteliği ve ceza miktarına göre beş veya on yıl ertelenebilecek.

Erteleme kararlarını ise kurul veya alt komisyonlar vermeyecek. Soruşturmanın ertelenmesine cumhuriyet savcısı, kovuşturmanın ertelenmesine ilgili mahkeme, kesinleşmiş cezanın infazının ertelenmesine ise infaz hâkimi karar verecek. Bu kararlara karşı itiraz yolu da açık olacak.

Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçu ile yasada belirtilen bazı ağır suçlardan mahkûm olanlar ise erteleme düzenlemesinin dışında tutulacak.

Sosyal uyum için çalışma grubu

Silahlarını bırakarak dönecek örgüt mensuplarının sosyal uyum ve rehabilitasyon süreçleri için de ayrı bir çalışma grubu oluşturulması planlanıyor.

Bu grupta Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı’ndan psikolog, psikiyatrist, hekim ve sosyal hizmet uzmanlarının görev alması bekleniyor. Bir başka çalışma grubunun ise düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin başvuru ve kayıt işlemlerini yürütmesi öngörülüyor.

Gözler yasanın resmîleşmesinde

MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından düzenlemeden yararlanmak isteyenler için altı aylık başvuru süresinin başlaması bekleniyor.

Meclis bünyesinde de süreci takip etmek ve tavsiyelerde bulunmak üzere ayrı bir İzleme Komisyonu kurulması öngörülüyor.