5 vekil Zazaca için Meclis’e önerge sundu

AMİDA HABER- DEM Partili Saliha Aydeniz, Ayten Kordu, Adalet Kaya, Cengiz Çiçek ve Ömer Faruk Hülakü, UNESCO tarafından “tehlike altında” kategorisinde değerlendirilen Kürtçenin Zazakî lehçesi için, Meclis Başkanlığı’na, araştırma önergesi sundu. Zazacanın yok olma tehlikesi ise karşı karşıya olduğu ifade edilen önergede kuşaklar arası aktarımın sağlanması için gerekli yasal adımların atılması istendi.

‘Sadece yaşlı kuşak arasında konuşuluyor’

Milletvekilleri tarafından TBMM Başkanlığına verilen Meclis Araştırma Önergesi’nin gerekçeleri şöyle: “Modernleşme, kentleşme ve uzun yıllar süren yasaklamaların yarattığı tahribat sonucunda Kirmanckî bugün telafisi güç bir yok oluş süreciyle karşı karşıyadır. Dilbilimcilerin ve saha araştırmacılarının verilerine göre Kirmanckî artık ‘ev içi iletişim dili’ olma vasfını da yitirmek üzeredir, dil sadece yaşlı kuşak arasında konuşulur hale gelmiştir. Son yıllarda Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde seçmeli ders olarak okutulması, Bingöl Üniversitesi ve Munzur Üniversitesi bünyesinde Zaza Dili ve Edebiyatı bölümlerinin açılması ile TRT Kurdî yayınları olumlu olmakla birlikte dilin yaşatılması için yeterli olmaktan uzaktır. Seçmeli derslerde materyal eksikliği, öğretmen atamalarının yetersizliği ve ders seçim süreçlerinde yaşanan idari zorluklar nedeniyle beklenen etki yaratılmamıştır.”

‘Acil Eylem Planı oluşturulmalı’

Var olan akademik çalışmaların da günlük hayata yeterince yansımadığı belirtilen araştırma önergesinde şu ifadeler yer aldı: “Kirmanckî’nin tarihi kültürel miras olarak korunması yalnızca bu dili konuşan yurttaşların değil, devletin de anayasal ve kültürel sorumluluğudur. Bu nedenle Kirmanckî’nin konuşulma oranlarının ve bölgesel dağılımının güncel verilerle tespiti, öğretmen ihtiyacının neden karşılanmadığının belirlenmesi, anadilinde eğitimin önündeki engellerin araştırılması, kamusal alanda kullanımının teşviki için gerekli yasal düzenlemelerin incelenmesi ve sivil inisiyatifler ile akademinin birikiminden yararlanılarak bir ‘Acil Eylem Planı’ oluşturulması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından bir Araştırma Komisyonu kurulması elzemdir.”