Tanrıkulu: Gürlek AİHM kararlarını uygulatacak mı?

AMİDA HABER- CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına soru önergesi verdi. Yılmaz Tunç döneminde yapılan ve yapılmayan işlemleri soran Tanrıkulu, Akın Gürlek döneminde ise “İşkence ve kötü muamele iddialarını soruşturmak üzere bağımsız bir yapı oluşturulacak mıdır? Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanmasını denetleyecek özel bir mekanizma kurulacak mıdır?” sorularını yöneltti.

‘Yılmaz Tunç neler yaptı?’

Adalet Bakanlığı’nın anayasal sorumluluğa sahip en temel kurumlardan biri olduğuna dikkat çeken CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, Yılmaz Tunç’un bakanlık döneminde yargı sistemi ve ceza infaz rejimi başta olmak üzere birçok yapısal ve sorunlar yaşandığına değindi. Tanrıkulu, “Yeni göreve başlayan Adalet Bakanı Sayın Akın Gürlek’in de hem önceki dönemde yapılan işlemler hem bakanlık döneminde uygulayacağı politikalar açısından kamuoyuna ve TBMM’ye karşı şeffaf, hesap verebilir ve denetlenebilir bir çerçevede bilgi verme yükümlülüğü bulunmaktadır” ifadelerini kullandı.

DEM Parti: Somut adımlar atılmalı

Bunun üzerine Yılmaz Tunç’un bakanlık döneminde yapılan işlemleri Tanrıkulu şöyle sordu: “Yargı Reformu Strateji Belgeleri kapsamında hayata geçirilen düzenlemeler nelerdir? Kaçı fiilen uygulanmıştır, kaçı kağıt üzerinde kalmıştır? Ceza infaz sistemine ilişkin yapılan değişiklikler nelerdir? Denetimli serbestlik, koşullu salıverme, infaz süreleri ve infaz rejimi bakımından yapılan düzenlemelerin somut etkileri nelerdir? Cezaevlerinin kapasite artışına yönelik yapılan yatırımlar, yeni cezaevi projeleri ve inşaatları nelerdir? Cezaevlerinde sağlık hizmetleri, psikolojik destek, sosyal hizmetler ve rehabilitasyon programları kapsamında yapılan çalışmalar nelerdir? İnsan hakları eylem planı kapsamında hayata geçirilen uygulamalar hangileridir?”

‘Adil yargılama neden güvence altına alınmadı?’

Yapılmayan işlemlere de dikkat çeken Tanrıkulu, “Yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığını güçlendirmeye yönelik hangi anayasal ve yasal düzenlemeler yapılmamıştır? Tutukluluğun istisna olması ilkesine rağmen yaygın tutuklama uygulamaları neden önlenememiştir? İfade özgürlüğü ve basın özgürlüğü alanında yapısal reformlar neden hayata geçirilmemiştir? Siyasi davalar, toplumsal olaylara ilişkin yargılamalar ve kitlesel dosyalar bakımından adil yargılanma hakkını güvence altına alan düzenlemeler neden yapılmamıştır? İşkence ve kötü muamele iddialarına ilişkin bağımsız denetim mekanizmaları neden oluşturulmamıştır? Savunma hakkının güçlendirilmesine yönelik barolarla iş birliği mekanizmaları neden geliştirilmemiştir?” sorularını yöneltti.

‘TBMM’ye periyodik rapor sunacak mısınız?’

Akın Gürlek’in bakanlığı döneminde yapılması planlanan işlem ve projeleri de soran Tanrıkulu, şu soruların cevaplarını istedi: “Yargı bağımsızlığını güçlendirmeye yönelik yasal değişiklik taslakları var mıdır? Tutuklama tedbirinin istisnai hale getirilmesine yönelik mevzuat değişikliği yapılacak mıdır? Uzun tutukluluk sürelerine karşı otomatik denetim mekanizmaları kurulacak mıdır? Ceza infaz rejiminin insan hakları temelli yeniden yapılandırılmasına yönelik reform planı var mıdır? Cezaevlerinde bağımsız izleme ve denetim mekanizması kurulacak mıdır? İşkence ve kötü muamele iddialarını soruşturmak üzere bağımsız bir yapı oluşturulacak mıdır? Çocuk adalet sistemi, kadın adaleti ve kırılgan gruplara yönelik özel yargı politikaları oluşturulacak mıdır? Toplumsal olaylara ilişkin yargılamalarda bağımsız gözlem mekanizması kurulacak mıdır? TBMM’ye düzenli periyodik “Adalet Sistemi Durum Raporu” sunulması planlanmakta mıdır? Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanmasını denetleyecek özel bir mekanizma kurulacak mıdır? Adalet politikalarının oluşturulmasında sivil toplum, barolar, akademi ve meslek örgütlerinin katılımını sağlayacak katılımcı mekanizmalar kurulacak mıdır?”