Şara’dan Kürtçe açıklaması: ‘Kürt çoğunluklu bölgelerde anlaşmaya vardık’

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu kapsamında bulunduğu New York’ta Kürtlerin hakları, Kürtçe eğitim, Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) entegrasyonu ve yeni anayasa sürecine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Atlantik Konseyi tarafından düzenlenen ve eski ABD Ortadoğu Özel Temsilcisi Brett McGurk’ün moderatörlüğünü yaptığı söyleşide konuşan Şara, Kürtlerin Suriye toplumunun ayrılmaz bir parçası olduğunu söyledi.

‘Kürtlerin kültürel ve dilsel haklarının tanınması meşru bir hak’

Şara, Kürtlerin kültürel ve dilsel haklarının resmen tanınmasının devletin sorumluluğu olduğunu belirterek, “Kürtler Suriye toplumunun bir parçasıdır. Kürtlerin kültürel ve dilsel haklarının resmi olarak tanınması bir görev ve meşru bir haktır” dedi.

Şara, Kürtlerin haklarını düzenleyen 13 No’lu kararnamenin SDG ile entegrasyon sürecinden önce çıkarıldığına işaret ederek, düzenlemeyi yaklaşık bir asırdır beklenen hakların tanınması açısından değerlendirdi.

‘Kürtçe eğitim konusunda anlaşmaya vardık’

Şara’nın açıklamalarında öne çıkan başlıklardan biri Kürtçe eğitim oldu.

Kürt nüfusun çoğunlukta olduğu bölgelerde eğitimin Kürtçe yapılması konusunda anlaşmaya vardıklarını açıklayan Şara, Eğitim Bakanlığı bünyesindeki teknik ekiplerin uygulamanın hayata geçirilmesine yönelik mekanizmalar üzerinde çalıştığını söyledi.

Şara’nın açıklaması, 16 Ocak 2026’da yayımlanan 13 No’lu kararnamenin ardından Kürtçe eğitim konusunda yeni bir aşamaya işaret etti.

Kararnamede Kürtçe “ulusal dil” olarak tanımlanmış, Kürtlerin kayda değer nüfusa sahip olduğu bölgelerde devlet ve özel okullarında Kürtçenin seçmeli müfredatın parçası veya eğitsel ve kültürel faaliyet kapsamında öğretilmesine izin verilmişti.

Suriye Eğitim Bakanlığı da ağustos ayında yayımladığı uygulama düzenlemesiyle Kürtçe derslerini haftada üç saate çıkarmış ve ders notlarının öğrencilerin genel not ortalamasına dahil edilmesini kararlaştırmıştı.

13 No’lu kararname yeni anayasal yapıya taşınacak

Söyleşide McGurk, Şara’ya Kürtlerin haklarını düzenleyen 13 No’lu kararnamenin yeni Suriye Anayasası’nın parçası olup olmayacağını da sordu.

Şara, kararnamenin yeni anayasal yapının parçası haline getirileceğini söyledi.

16 Ocak’ta yayımlanan kararname, Suriyeli Kürtleri Suriye halkının “temel ve asli” unsurlarından biri olarak tanımlıyor. Kürtlerin kültürel ve dilsel kimliğini Suriye ulusal kimliğinin ayrılmaz bir parçası kabul eden kararname, ana dilin geliştirilmesi hakkını da güvence altına alıyor.

Vatandaşlık ve Newroz düzenlemesi

13 No’lu kararname, Kürtlerin vatandaşlık sorununa ilişkin düzenlemeler de içeriyor.

Kararnameyle Haseke’de 1962 nüfus sayımının ardından uygulanan istisnai düzenlemelerin kaldırılması ve Suriye’de yaşayan Kürt kökenli kayıtsız kişilere vatandaşlık verilmesi öngörülüyor.

Kararnamede ayrıca 21 Mart Newroz Bayramı Suriye genelinde ücretli resmi tatil olarak kabul edilirken, etnik ve dilsel temelde ayrımcılık yasaklanıyor.

‘Silahlar devlet çatısı altında birleşecek’

Suriye ordusunun yeniden yapılandırılması ve SDG’nin entegrasyon sürecine ilişkin de konuşan Şara, silahlı grupların dağıtılması ve silahların devlet çatısı altında birleştirilmesini sürecin ilk aşaması olarak nitelendirdi.

Yeni askeri yapıda personelin geçmişlerinin incelendiğini ve eğitim kamplarının oluşturulduğunu belirten Şara, ordunun profesyonelleştirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü söyledi.

Yeni anayasa için beş yıllık geçiş dönemi

Yeni anayasa sürecine ilişkin de konuşan Şara, beş yıllık geçiş dönemi sona ermeden yeni anayasa taslağının hazırlanmasını beklediğini ifade etti.

Geçiş dönemindeki yetkilerin kalıcı bir yönetim modeline dönüşmemesi gerektiğini söyleyen Şara, devlet yönetiminin kişilere değil kurumlara ve hukuka dayanması gerektiğini savundu.

Şara ayrıca etnik, dini veya bölgesel temelde kalıcı bir kota sistemine karşı olduğunu belirterek, farklı toplumsal kesimlerin devlet kurumlarında temsil edilmesiyle önceden belirlenmiş siyasi kotaların birbirinden ayrılması gerektiğini ifade etti.

Türkiye’nin askeri varlığı için ‘hukuki statü’ görüşmesi

Şara, Suriye’de bulunan yabancı askeri güçlere ilişkin de açıklamalarda bulundu.

Türkiye’nin Suriye’deki askeri varlığı konusunda Ankara ile görüşmeler yürütüldüğünü belirten Şara, bu varlığın hukuki statüsünün belirlenmesi üzerinde çalışıldığını söyledi.

Suriye’deki herhangi bir yabancı askeri varlığın Halk Meclisi’nin onayından geçmesi ve devletin ihtiyaçları doğrultusunda hukuki çerçeveye kavuşturulması gerektiğini belirten Şara, uzun vadede ülkede yabancı askeri üslere ihtiyaç duyulmaması gerektiğini ifade etti.