Diyarbakır’da bazı öğretmenlik bölümleri neden boş kaldı?

2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) yerleştirme sonuçlarının 18 Ağustos’ta açıklanmasıyla birlikte üniversite ve bölümlere ilişkin doluluk oranları da belli oldu. Bazı öğretmenlik programlarında kontenjanların boş kalması dikkat çekti. Aralarında Dicle Üniversitesi’nin de bulunduğu 22 üniversitedeki Fen Bilgisi Öğretmenliği programlarına hiçbir öğrenci yerleşmedi. Biyoloji, Felsefe Grubu ve Kimya Öğretmenliği programları da düşük tercih edilen bölümler arasında yer aldı.

Bu tablo, öğretmenlik mesleğine yönelik istihdam sorununu yeniden gündeme getirdi. Türk Eğitim-Sen’in 2025-2026 eğitim-öğretim yılı verilerine göre 55 ilde toplam 80 bin 449 norm kadro ihtiyacı bulunurken, 62 ilde 71 bin 757 ücretli öğretmen görev yapıyor.

‘600 bin öğretmen atama bekliyor’

Amida Haber’e konuşan Eğitim-Sen Diyarbakır 1 No’lu Şube Eş Başkanı Faruk Ercan, öğretmenlik programlarına yönelik tercihlerin azalmasının temel nedenlerinden birinin gençlerin mezuniyet sonrası iş bulma kaygısı olduğunu söyledi.Ercan, eğitim sisteminin gençlere gelecek konusunda umut vermediğini belirterek, “Gençlerimiz artık üniversite okuduklarında iş bulabileceklerine inanmıyorlar. Yaklaşık 600 bin atama bekleyen öğretmenden bahsediyoruz. Planlamayı yıllardır yanlış yapmışsınız. Bu insanları öğretmen olarak mezun etmişsiniz ama öğretmen olarak atamasını gerçekleştirmiyorsunuz. Bu insanlar ne iş yapacaklar?” dedi.

Ataması yapılmayan öğretmenlerin özel okullara yöneldiğini ifade eden Ercan, özel sektörde düşük ücret ve ağır çalışma koşullarının bulunduğunu savundu. Özel okullarda sendikalaşmanın da önüne geçildiğini söyleyen Ercan, “Sendikalaşan arkadaşlarımızın sözleşmeleri yenilenmiyor. Bu yüzden haklarını arayamıyorlar” diye konuştu.

‘Siz mezun olana kadar o atama bitiyor’

Öğretmenlik programlarının tercih edilmemesinde istihdam politikalarının da etkili olduğunu dile getiren Ercan, “Her sene uygulamalar değişiyor. Siz bir bölüm kolay ataması yapılıyor diye tercihte bulunuyorsunuz. Siz mezun olana kadar o atama bitiyor. Böyle olunca herhangi bir garantisi yok. Gençler iş bulma ihtimali yüksek gördükleri alanlara yöneliyorlar. Son yıllarda sağlık ve bazı mühendislik bölümlerinin daha fazla tercih ediliyor. Eğitim fakültelerinde; Türkçe, özel eğitim ve sınıf öğretmenliği gibi bazı bölümlerin doluluk oranlarının yüksek, fen bilimleri, fizik, kimya ve felsefe gibi alanlarda ise doluluk yüzde 40-60’larda” dedi.

Fen bilimleri ve felsefe derslerinin müfredattaki ağırlığının azalmasının öğretmenlik programlarına da yansıdığını savunan Ercan, “Eğitim öğretim müfredatında bilimi geri plana atmaya çalışıyorsunuz. Düşünün bir ülke Biyoloji kitabından evrim teorisini çıkartıyor. Böyle bir ülke olabilir mi? Fen bilimleri artık dünyada bu kadar önemsenirken biz fen bilimleri derslerinin sayılarını azaltıyoruz. Felsefe dersini azaltıyoruz. Düşünmeyi öğretmemiz lazımken çocuklar düşünmesinler istiyoruz” dedi.

‘Öğretmenler başka mesleklerde çalışıyor’

Ercan, biyoloji ve fen bilimleri alanlarının öneminin azaltılmasının gençlerin tercihlerini de etkilediğini belirterek, “Felsefe öğretmenliği bölümünün ataması yapılmayacaksa niye okusun? Başka bir bölümü tercih ediyor.Emniyet mensuplarına bakıyorsunuz, çoğu eğitim fakültesi mezunu. Ceza infaz kurumuna gidiyorsunuz, eğitim fakültesi mezunu. Bankaya gidiyorsunuz, eğitim fakültesi mezunu. Her alanda eğitim fakültesi mezunları başka alanlarda istihdam ediliyorlar” dedi.

Bunun başka alanlarda eğitim gören kişiler açısından da yeni bir işsizlik sorunu yarattığını savunan Ercan, “Türkiye’de öğretmen ihtiyacı çok fazla.Eğitime ayrılan bütçenin artırılması ve ücretli öğretmenliğin kaldırılması gerekiyor. YÖK ve Milli Eğitim Bakanlığı’nın önümüzdeki 10-20 yılı kapsayacak bir planlama yapması lazım” diye konuştu.

‘Yeni başlayan öğretmen açlık sınırında yaşıyor’

Öğretmenler arasında farklı istihdam biçimlerinin de sorun yarattığını dile getiren Ercan, “Başöğretmenlik, uzman öğretmenlik, düz öğretmenlik, sözleşmeli öğretmenlik, ücretli öğretmenlik gibi unvanlaştırmalara gidildi. Aynı sınıfa gelip aynı dersi anlatıp farklı maaşlar alıyoruz. Bu da öğretmenler arası barışı engelliyor.Bir başöğretmen bile, 30 yıllık bir öğretmen bile şu anda yoksulluk sınırının altında çalışıyor. Yeni başlayan öğretmen açlık sınırında yaşıyor. Açlık sınırında yaşayan bir öğretmen eğitimde verimli olamaz. Ek iş yapmak zorunda kalıyor” ifadelerini kullandı.

Diyarbakır’da bazı branşlarda norm fazlası öğretmenlerin bulunduğunu belirten Ercan, “Şu anda Diyarbakır genelinde birçok öğretmenimiz norm fazlası ve gönderilebilecek okul yok. Belli başlı branşlarda özellikle fazlalık var. Fazlalık varken yenisini alma şansın yok” dedi.

‘5 yıl eğitim fakültesine öğrenci alma’

Eğitim fakültelerine alınan öğrenci sayılarının ihtiyaç doğrultusunda belirlenmesi gerektiğini savunan Ercan, “İhtiyaç yoksa 5 yıl eğitim fakültesine öğrenci alma. Bu planlamayı da yapamıyoruz. Üniversitelerde bölüm planlaması yapılırken mutlaka Milli Eğitim Bakanlığı ile birlikte hareket edilmeli ve gençlerin hayalleri çalınmamalı.Üniversite sayısında mutlaka kontrol edilip azaltılması gerekiyor. Dünyanın hiçbir ülkesinde Türkiye’deki gibi her şehirde, her köyde, her ilçede üniversite yok” diye konuştu.

Ercan ayrıca, barış akademisyenlerinin görevlerinden uzaklaştırılmasına ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. Üniversitelerin bilimsel niteliğinin korunması gerektiğini belirten Ercan, görevlerinden uzaklaştırılan akademisyenlerin görevlerine iade edilmesi gerektiğini söyledi.