Diyarbakır'da kriz derinleşiyor: 104 firma gitti

AMİDA HABER - Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası ve bileşenleri tarafından organize edilen “2025 Ekonomik Değerlendirme ve 2026 Beklentiler” toplantısı gerçekleşti. Toplantıya DTSO Başkanı Mehmet Kaya, OSB Başkanı Mustafa Fidan, Tekstil OSB Başkanı Sezai Ayas’ın yanı sıra iş çevrelerinin temsilcileri katıldı.

'DTSO'nun 26 bin üyesi var'

Toplantıda konuşan Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) Başkanı Mehmet Kaya, 2025 yılına ilişkin ekonomik değerlendirmelerde bulundu. DTSO’nun bu yıl 143. yılını kutladığını hatırlatan Kaya, 26 bini aşkın üyesiyle güçlü bir sivil toplum örgütü olduklarını söyledi.

Diyarbakır’ın ihracat potansiyeline dikkat çeken Kaya, resmi rakamların gerçeği tam olarak yansıtmadığını belirterek, “Kayıt dışılık nedeniyle bazı rakamları tam göremiyoruz ancak kentimizin ihracatı 1 milyar doların üzerinde. Diyarbakır ithalatı düşük, ihracatı yüksek bir kenttir” dedi.

Irak ve Suriye vurgusu

Diyarbakır’ın özellikle komşu ülkelerle güçlü ticari bağlara sahip olduğunu ifade eden Kaya, “Irak’ta özellikle Kürdistan Bölgesi ile ticaretimiz 13 milyar doları aştı. Bugün Diyarbakır’dan 3 bine yakın şirket Irak’ta ticaret yapıyor” diye konuştu.

Suriye’de barışın sağlanmasının ekonomik açıdan hayati önemde olduğunu vurgulayan Kaya, sınır kapılarının açılmasıyla ticaretin yeniden canlanacağını söyledi.

Bölgede ekonomi alarm veriyor

2024-2025 yıllarına ilişkin şirket açılış ve kapanış verilerini paylaşan Kaya, özellikle tekstil sektöründe ciddi bir daralma yaşandığını ifade etti. Kaya, “2025 yılında kapanan şirket sayısı, açılan şirket sayısına göre yüzde 40 daha fazla. Bu tablo yaşadığımız krizin açık göstergesidir” dedi.

'8 firma konkordato ilan etti'

Son 5 yılda 8 firmanın konkordato ilan ettiğini belirten Kaya, yalnızca 2025 yılında bu sayının 9’a çıktığını söyleyerek, ekonomik risklerin arttığına dikkat çekti.

Firmalar batıya taşınıyor

Kaya, Diyarbakır’dan batı illerine firma taşınmasının ciddi boyutlara ulaştığını belirterek, “2025 yılında ilk kez 104 firma merkezini batıya taşıdı. Bunun en önemli nedenleri finansmana erişim sorunu ve kamu ile özel bankalardan yeterli destek alınamaması” ifadelerini kullandı.

'Kürt sorunu çözülmeden ekonomi düzelmez'

Ekonomik sorunların yalnızca finansal nedenlerle açıklanamayacağını belirten Kaya, Kürt sorununun çözümsüzlüğünün de ekonomi üzerinde doğrudan etkili olduğunu söyledi. Kaya, “Barış ve demokrasi ekonomi için çok önemli. Bu bölgede Kürt sorunu çözülmeden ekonominin düzelmesi mümkün değil” dedi.

Geçmişteki çözüm sürecini hatırlatan Kaya, Diyarbakır’ın 2014’te yakaladığı ihracat rakamlarına bir daha ulaşamadığını vurguladı.

'Irak pazarını kaybediyoruz'

Türkiye’nin Irak ile ticarette eski gücünü kaybettiğini söyleyen Kaya, “2014’te Türkiye Irak’a en fazla ihracat yapan ülkeydi. Bugün Birleşik Arap Emirlikleri ve Çin Türkiye’yi geçmiş durumda. Bu tablo bizim için ciddi bir uyarıdır” dedi.

Kaya, Suriye ile bir an önce barışın sağlanmaması halinde hem Diyarbakır hem de bölge ekonomisinin hedeflenen rakamlara ulaşamayacağını sözlerine ekledi.

Nusaybin ve Ceylanpınar sınır kapılarının açılması için çağrıda bulunan Kaya, kapıların açılması ile ticaretin artacağını söyledi.