Diyarbakır’da Şeyh Said Bulvarı davasına ret: Gerekçe 'toplumsal ayrışma'

Diyarbakır’da Silvan yolunu Elazığ yoluna bağlayan bulvara “Şeyh Said Bulvarı” adının verilmesine ilişkin davada mahkemeden ret kararı çıktı. Diyarbakır 2. İdare Mahkemesi, Şeyh Said Eğitim Kültür ve Dayanışma Derneği ile aile adına açılan davayı reddederek Valiliğin isim kararını onaylamamasına ilişkin işlemi hukuka uygun buldu.

Diyarbakır Büyükşehir Belediye Meclisinin 2011 yılında aldığı isim kararı, Valilik tarafından onaylanmamıştı. Karar, milliyetçi grupların tepkileri ve Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ’ın girişimlerinin ardından tartışma konusu olmuştu.

Mahkeme ‘toplumsal ayrışma’ gerekçesine dayandı

Mahkeme kararında, ortak kullanım alanlarına verilecek isimlerin kamuoyunda ortak kabul görebilecek, toplumsal ayrışmaya yol açmayacak ve kalıcı nitelik taşıyacak isimler arasından seçilmesi gerektiği ifade edildi.

Kararda, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Meclisinin 29 Kasım 2011’de bulvara “Şeyh Said Bulvarı” adının verilmesini kararlaştırdığı, kararın 5 Aralık 2011’de onay için Valiliğe gönderildiği ancak onaylanmadığı belirtildi.

İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün tarihsel sorgu raporuna da yer verilen kararda, “Şeyh Sait Bulvarı” adının 12 Eylül 2012’de Adres Kayıt Sistemi’ne kaydedildiği bilgisi aktarıldı.

Mahkeme, dosyadaki tarihsel belgeler ve bilirkişi raporu doğrultusunda Şeyh Said’in 1925’teki ayaklanmanın lideri olarak yargılandığını ve idam edildiğini hatırlattı. Mahkeme, bu değerlendirmelerden hareketle ismin kamuoyunda ortak kabul görebilecek nitelikte olmadığı ve toplumsal ayrışmaya yol açabileceği sonucuna vardı.

Ümit Özdağ da karara karşı girişimde bulunmuştu

Bulvara Şeyh Said adının verilmesi, başta milliyetçi çevreler olmak üzere çeşitli grupların tepkisine neden olmuştu. İsme karşı kampanyalar yürütülürken Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ da kararın iptali için yargıya başvurduklarını açıklamıştı.

Haziran 2024’te yayımlanan haberlerde, isim kararının Valilik tarafından onaylanmadığı ve ardından İçişleri Bakanlığının müdahalesiyle iptal edildiği aktarılmıştı. Dönemin kayyum yönetimindeki belediyesinden yapılan açıklamada ise söz konusu ismin yeni verilmediği belirtilmişti.

Son kararla birlikte, 2011’de alınan belediye meclisi kararının Valilik tarafından onaylanmamasına karşı açılan davada da davacılar sonuç alamadı.

Bulvarın adı ‘Özgürlük Bulvarı’ oldu

Diyarbakır Büyükşehir Belediye Meclisi, 13 Şubat 2025’te bulvarın isimsiz olarak nitelendirilmesine karar verdi. Meclis, 18 Nisan 2025’te ise bulvara “Özgürlük Bulvarı” adının verilmesini kararlaştırdı. Valilik, yeni ismi 7 Mayıs 2025’te onayladı.

Mahkeme, davanın reddine karar verirken davacıların 1.683 TL yargılama giderini karşılamasına ve Diyarbakır Valiliğine 30 bin TL vekâlet ücreti ödemesine de hükmetti. Karara karşı istinaf yolu açık bırakıldı.