TÜİK’ten gençlik raporu: Şırnak, Hakkari ve Siirt zirvede

TÜİK tarafından 2025 verileri esas alınarak hazırlanan rapora göre genç nüfus oranının en yüksek olduğu il yüzde 20,4 ile Şırnak olurken, Hakkari yüzde 20, Siirt ise yüzde 19,8 ile listenin üst sıralarında yer aldı. Diyarbakır da genç nüfusta ülke ortalamasının üzerinde kaldı.

2080 yılına vurgu

Bölgedeki genç nüfus yoğunluğu dikkat çekerken, uzmanlar bu yapının eğitim, istihdam ve sosyal politikalar açısından önemli fırsatlar ve riskler barındırdığına işaret ediyor. TÜİK projeksiyonlarına göre Türkiye’de genç nüfus oranının 2080 yılında yüzde 8,8’e kadar düşmesi bekleniyor.

Gençler neden göç ediyor?

TÜİK verilerine göre Türkiye’de 15-24 yaş grubunda en yoğun göç hareketliliği eğitim nedeniyle gerçekleşti. 2024 yılında 448 bin 826 genç eğitim amacıyla başka illere taşınırken, iş bulma ve çalışma gerekçesiyle göç edenlerin sayısı 102 bin 660 oldu.

Diyarbakır başta olmak üzere bölge kentlerinden özellikle büyükşehirlere yönelik üniversite ve iş odaklı göçün sürdüğü değerlendiriliyor.

Raporda genç kadınların eğitimdeki ağırlığı da dikkat çekti. Türkiye genelinde yükseköğretimde net okullaşma oranı erkeklerde yüzde 39,9 olurken, kadınlarda yüzde 53’e ulaştı. Buna rağmen genç kadın işsizliği yüksek seviyesini korudu. Genç kadınlarda işsizlik oranı yüzde 22,1 olarak hesaplanırken, ne eğitimde ne istihdamda olan genç kadınların oranı yüzde 30,9’a çıktı.

İstihdam ve sosyal destek

Gençlerin istihdam alanlarına bakıldığında hizmet sektörü ilk sırada yer aldı. Türkiye genelinde çalışan gençlerin yüzde 57,9’u hizmet sektöründe, yüzde 30,5’i sanayide, yüzde 11,6’sı ise tarım sektöründe çalışıyor. Bölge kentlerinde ise tarım ve kamu ağırlıklı istihdam yapısının sürdüğü, özel sektör yatırımlarının yetersizliği nedeniyle genç işsizliğinin önemli sorunlardan biri olmaya devam ettiği belirtiliyor.

Gençler ne kadar mutlu?

TÜİK’in yaşam memnuniyeti verilerine göre gençlerin yüzde 54,4’ü kendisini mutlu hissettiğini ifade etti. Gençlerin en büyük mutluluk kaynağı yüzde 38,8 ile sağlık olurken, bunu başarı ve ekonomik gelir izledi. Öte yandan raporda, 15-24 yaş grubundaki kadınların son 12 ay içinde en fazla şiddete maruz kalan kesim olduğuna da dikkat çekildi. Psikolojik şiddet yüzde 15,2 ile ilk sırada yer aldı.