DEM Partili vekilden Kürtçe için yasal güvence çağrısı

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Van Milletvekili Gülderen Varlı, Kürtçe’nin kamusal, hukuki ve kültürel alanlardaki kullanımının önündeki engellerin araştırılması amacıyla Meclis Başkanlığı’na araştırma önergesi verdi. Önergede, dillerin yalnızca bir iletişim aracı değil, aynı zamanda tarihsel hafızanın, kültürel kimliğin ve toplumsal varoluşun taşıyıcısı olduğu vurgulandı. Kürtçe’nin uzun yıllar boyunca inkar, yasak ve ayrımcı politikaların hedefi haline getirildiği belirtildi.

Anadilinde eğitim ve yasal güvence talebi

Kürtçe’nin, özellikle 1932 yılında Hawar dergisiyle modern yazılı dile kavuştuğu ve 15 Mayıs’ın Kürt Dil Bayramı olarak kutlandığı hatırlatılan önergede, anadilinde eğitimin ve kamusal hizmetlere erişimin hâlâ yasal güvenceye kavuşturulmadığına dikkat çekildi. UNESCO Tehlike Altındaki Diller Atlası’nda Kurmancî ve Zazakî lehçelerinin yer aldığına işaret edilen önergede, son dönemde yaşanan hak ihlalleri şu şekilde sıralandı:

"Samsun Bafra’da Kürtçe müzik dinleyen işçilere yönelik linç girişimi, Arsisa Kültür Derneği’ne kesilen 400 bin TL ceza ve Amedspor’a yönelik yaptırımlar gibi örnekler çoğalmaktadır. Kayyım politikalarıyla çok dilli belediyecilik uygulamaları kaldırılmış, Kürtçe tabelaların indirilmesi ve dil-kültür merkezlerinin kapatılması anadilin önündeki engeller arasında yer almıştır."

Meclis araştırması için dört temel başlık

Gülderen Varlı, Anayasa’nın 98’inci ve Meclis İçtüzüğü’nün 104 ve 105’inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını talep etti. Önergede, kurulacak komisyonun şu konuları ele alması istendi:

“* Kürtçe üzerinde uygulanan inkâr, yasak ve ayrımcı politikaların tarihsel ve toplumsal sonuçları,

• Anadilde eğitimin ve kamusal hizmetlerin önündeki yasal ve idari engeller,

• Kürtçenin lehçeleriyle birlikte korunması ve geliştirilmesine yönelik çözüm önerileri,

• Anadili Kürtçe olan yurttaşların temel dil haklarının yasal güvenceye kavuşturulması için politika önerileri.”