Şanlıurfa’da insanlık tarihi yeniden yazılıyor: Haberi CNN verdi

Şanlıurfa’nın Toros Dağları eteklerinde bulunan Sayburç köyünde, köylülerin duvar yapımında kullandığı taşlar 2020 yılında uzmanların dikkatini çekti. Şanlıurfa Müzesi uzmanlarının incelemelerinin ardından 2021 yılında bölgede resmi kazı çalışmaları başlatıldı.

Haberi CNN International verdi

Kazılarda T biçimli dikili taşların yanı sıra konutlar ve ortak kullanım alanları da gün yüzüne çıkarıldı. CNN International’ın özel haberine konu olan buluntular, Neolitik dönemde bölgede yaşayan toplulukların yaşamına ilişkin önemli bilgiler sunuyor.

Yaklaşık 70 Neolitik yapı ortaya çıkarıldı

2026 yılı itibarıyla Sayburç’ta konutlar ve ortak kullanım alanlarından oluşan yaklaşık 70 Neolitik yapı ortaya çıkarıldı. Kazılarda bulunan taş tekneler, öğütme aletleri, yontma taş aletler, hayvan kemikleri ve konut kalıntıları, dönemin gündelik yaşamına ışık tutuyor. Öğütme aletleri tahıl işleme faaliyetlerine işaret ederken bazı buluntuların olası bira üretimiyle ilişkili olabileceği de değerlendiriliyor.

3,7 metrelik taş seki üzerinde beş figür

Kazıların en dikkat çekici buluntularından biri, kamusal yapılardan birinin dairesel bölümünde bulunan yaklaşık 3,7 metre uzunluğundaki taş seki oldu. Sekinin ön yüzüne beş figür işlendi. Kabartmanın bir tarafında boynuzlarını çömelmiş durumdaki bir erkeğe yönelten boğa figürü yer alırken diğer tarafta iri gözleri ve kalın dudaklarıyla öne çıkan bir erkek figürü bulunuyor. İki yanında dişlerini gösteren leoparların yer aldığı erkek figürü ise sakin bir duruşla betimleniyor.

İnsanlık tarihinin en eski anlatı sahnelerinden biri

İstanbul Üniversitesi’nden kazı başkanı Arkeolog Eylem Özdoğan’ın Antiquity dergisinde yayımlanan araştırmasına göre, Sayburç’taki kabartma bilinen en eski anlatı içerikli taş sahnelerinden biri olma özelliği taşıyor.

Figürler Göbeklitepe ve Karahantepe’den farklı

Özdoğan, Göbeklitepe ve Karahantepe gibi merkezlerde figürlerin çoğunlukla bağımsız tasvir edildiğini, Sayburç’ta ise figürlerin birbiriyle bağlantılı bir sahne oluşturduğunu belirtiyor. Kabartmaların tam olarak ne anlattığı henüz bilinmezken araştırmacılar, sahnenin dönemin toplulukları için anlam taşıyan bir anlatıya veya ritüele işaret edebileceğini değerlendiriyor.