Diyarbakır DTSO Başkanı: Bölge avantajlara rağmen yatırım dışı bırakılıyor

AMİDA HABER- Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mehmet Kaya, 13 ilde kurulması planlanan 16 mega endüstriyel bölge arasında Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerine yer verilmemesine tepki gösterdi. Kaya, bölgenin genç nüfusu ve düşük deprem riski taşımasına rağmen yatırım dışı bırakılmasına tepki gösterdi.

‘Resmi Gazete'de yayımlandı’

Türkiye'nin sanayi yapılanmasını yeniden şekillendirmeyi hedefleyen Sanayi Alanları Master Planı, 16 Ocak'ta Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Plan kapsamında Aksaray, Amasya, Ankara, Eskişehir, Hatay, Karaman, Kastamonu, Kayseri, Kırşehir, Konya, Nevşehir, Niğde ve Yozgat'ta toplam 59 bin hektarlık alanda 16 yeni "mega endüstriyel bölge" kurulması öngörülüyor. Bu bölgelerin, mevcut organize sanayi bölgelerinden 11 kat daha büyük olması planlanıyor.

’60 yılda yalnıza yüzde 10 pay’

ANKA Haber Ajansı'na yaptığı açıklama ile yeni sanayi planlamasında Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerinin yer almamasını eleştiren Mehmet Kaya, 60 yıldır uygulanan teşvik politikalarının yatırımları İstanbul, Ankara gibi 1. ve 2. bölge illerine kaydırdığını, Doğu ve Güneydoğu'daki 29 ilin toplam teşvikten yalnızca yüzde 10 pay aldığını söyledi. Kaya, “Bu yanlış durum bölgeden yoğun bir insan göçünün bu bölgelere gitmesini sağladı ve bölgeler arası kalkınmışlık farkının artmasına neden oldu” dedi.

Yeni sanayi bölgelerinin yapılacağı 13 ilin demografik yapısına dikkat çeken Kaya, bu illerin yaş ortalamasının 35'in üzerinde. Yani 15-24 yaş geleceğin çalışanlar oranı da oldukça düşük ve yoğun göç veren iller. Zaten bu illerin kendisi çalışacak insan bulmakta zorlanıyor” diye konuştu.

‘Bölge illerinde deprem riski daha düşük’

Buna karşın Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinin deprem riskinin daha düşük olduğunu söyleyen Kaya, Diyarbakır'ın ikinci, Şanlıurfa ve Mardin gibi illerin üçüncü deprem bölgesinde bulunduğunu kaydetti. Kaya, bölgenin yaş ortalamasının 23 ila 26 arasında değiştiğini ve 15-24 yaş arası nüfus oranının ise yüzde 20'nin üzerinde olduğunu vurguladı.

‘Bölge zarar görecek’

Bölge illerinin yatırım dışında kalmasının ekonomik açıdan yaratacağı risklere dikkat çeken Kaya şunları söyledi: “Genç nüfusun göç etmesiyle tarım ve hayvancılık zarar görecek. Beyin göçü vermeye devam edeceğiz. Bölgedeki sanayiciler de teşvikler nedeniyle İç Anadolu'ya gitmek zorunda kalacak. Suriye ve Irak gibi yeni pazarlara sınırı olan bu illere sanayi bölgeleri kurulmazsa Avrupa ticari yatırımlarını çekebilir.”

‘Kararı anlamakta zorlanıyoruz’

Kaya, kararın gerekçesini anlamakta zorlandıklarını belirterek, "Şu an bile çalışacak eleman bulamayan İç Anadolu'daki illere atıl sanayi bölgeleri yapılacak. Türkiye'nin bu kadar harcanacak fazla parası yok" dedi.

Irak'ın 2014'te Türkiye'nin bir numaralı ticaret ortağıyken bugün üçüncü sıraya gerilediğini, Çin'in Irak pazarında Türkiye'nin önüne geçtiğini hatırlatan Kaya, deprem riskinin tek başına belirleyici olmaması gerektiğini vurguladı. Hükümetten planı demografik yapı, ticari gelişmeler ve bölgesel kalkınma modellerini dikkate alarak düzeltmesini talep etti.

‘Iraklı Suriyeli İç Anadolu’da yatırım yapmaz’

Bölgeye sanayi altyapısının yapılmasıyla birlikte oluşacak avantajlara değinen Kaya, “Bölgeye sanayi alt yapısı gelirse hem Irak ve Suriye pazarı hem bizler için hem Suriyeli ve Iraklı yatırımcıların da dünyaya açılması için çok önemli bir alan olacak. Bugün bölge ihracatının yüzde 55'i Irak'a yapılıyor. Suriye'de barış ortamı sağlandı, bu durumunda Suriye’ye de ihracatın 15 milyar dolarlara ulaşabileceğinin önünü açar. Siz Suriyeliyi, Iraklıyı getirip İç Anadolu’da yatırım yaptıramazsınız. Onun için özelikle bölgeye bir an önce sanayi bölgelerinin yapılması gerekiyor” diye seslendi.