Diyarbakır’daki iki kooperatife ceza

AMİDA HABER - 31 Mart 2024 yerel seçimlerinden önce Diyarbakır’da toplu taşıma krizi yaşanmıştı. Mevcut ücretlerin geçimlerini sağlamada yetersiz kaldığını belirten özel halk otobüsü işletmecileri, ücretsiz kartlı yolcular için belediye tarafından verilen destek ücretlerinin artırılmasını talep ederek 11 Haziran 2024’te eyleme gitmişti.

Bu süreçte ilk olarak abonman kartları iptal edilmiş, ardından da ücretsiz kartlarla yapılan binişler durdurulmuştu. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ile kentte faaliyet gösteren toplu taşıma kooperatifleri arasında yaşanan bu kriz nedeniyle özellikle yaşlılar, engelliler ve öğrenciler mağduriyet yaşamıştı.

Protokol imzalandı

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanları Serra Bucak ve Doğan Hatun, 26 Kasım 2024’te 53 Nolu Özel Halk Otobüsleri Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifi ile görüşerek belli maddelerde anlaşma sağladı. Yapılan protokolle engelli ve 65 yaş üstü yolcuların ücretsiz taşınması, şoförlerin en az yüzde 20’sinin kadınlardan oluşması ve sürücülere yılda 4 kez periyodik eğitim verilmesi gibi konularda protokol imzalandı. Anlaşma kapsamında 150 aracı bulunan kooperatif yeniden ücretsiz ve abonman kartlı yolcuları taşımaya başladı.

Ancak görüşmelere dahil edilmediklerini ileri süren 50 araçlık Öz Diyarbakır Özel Halk Otobüsleri Kooperatifi ise sorunu gündemde tutmaya devam etti. Kooperatif ile belediye arasında zaman zaman görüşmeler yapılsa da ücretsiz binişler konusunda zaman zaman aksaklıklar yaşandı.

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), Diyarbakır’da ücretsiz ulaşım hakkı bulunmasına rağmen engelli bireylerin özel halk otobüslerine alınmadığı veya kendilerinden ücret talep edildiği yönündeki iddialar üzerine resen inceleme başlattı.

Diyarbakır’da özel halk otobüslerinde ücretsiz kart sorunu çözülüyor mu?

3 kurumdan görüş istendi

İnceleme kapsamında Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, 53 Nolu Özel Halk Otobüsleri Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifi ve Öz Diyarbakır Özel Halk Otobüsleri Kooperatifinden yazılı görüş istendi.

Kooperatifler savunmalarında, ücretsiz yolcu taşınmasının mali yük oluşturduğunu ve belediyeden yeterli destek almadıklarını belirtti. Ayrıca Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından araç başına aylık 3 bin 375 lira gelir desteği verildiğini ifade etti.

TİHEK ise ilgili mevzuata göre özel toplu taşıma işletmelerinin engelliler için belediyeden maddi destek almasının zorunlu olmadığını, bu desteğin belediyelerin takdirinde olduğunu belirtti. Belediyeden maddi destek alınmamasının, ücretsiz ulaşım hakkı bulunan engellilerin toplu taşıma hizmetinden yararlanmasının engellenmesi için haklı ve meşru bir gerekçe sayılamayacağı vurgulandı.

İki kooperatif hakkında 256 bin 357’şer lira para cezası

Yapılan değerlendirme sonucunda Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinin ayrımcılık yasağını ihlal etmediğine, buna karşılık Öz Diyarbakır Özel Halk Otobüsleri Şehiriçi Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifi ile 53 Nolu Diyarbakır Büyükşehir Özel Halk Otobüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin ayrımcılık yasağını ihlal ettiğine karar verildi.

Kurum, iki kooperatif hakkında 256 bin 357’şer lira idari para cezası uygulanmasına hükmetti.