Kağıt prospektüs kalkıyor: İlaç bilgilerine nasıl ulaşılacak?

İlaç kutularındaki kağıt prospektüs uygulaması, 1 Ocak 2027 itibarıyla büyük ölçüde dijital sisteme geçecek. Vatandaşlar, ilaçların kullanım talimatlarına kutudaki karekodu okutarak ulaşabilecek. Ancak bazı ilaçlarda basılı prospektüs uygulaması devam edecek.

Yeni uygulamanın kağıt israfını azaltması ve ilaç bilgilerine erişimi kolaylaştırması hedeflenirken; sağlık okur yazarlığa olmayan, akıllı telefonu veya internet erişimi bulunmayan, dijital araçları kullanmakta zorlanan vatandaşların ilaç bilgilerine nasıl ulaşacağı sorularını beraberinde getirdi.

Amida Haber’e konuşan Diyarbakır Eczacılar Odası Başkanı Ahmet Turgay Yaşar, dijital prospektüs uygulamasının özellikle yaşlı ve kronik hastalığı bulunan vatandaşlar açısından bazı zorlukları beraberinde getirebileceğini söyledi.

‘Vatandaşlarımız açısından kafa karışıklığına yol açabilir’

İlaç prospektüslerinin kullanım şekli, doz, yan etkiler, ilaçlar arası etkileşimler ve ilaç-besin etkileşimleri gibi önemli bilgileri içerdiğini belirten Yaşar, yıllardır ilaç kutularının içindeki kağıtları okumaya alışkın olan vatandaşların yeni sisteme uyum sağlamakta zorlanabileceğini ifade etti. Yaşar, “Bugüne kadar vatandaşlarımız ilaç kutularını açtıklarında prospektüslerini okuyabiliyordu. Yeni sistemle birlikte, istisna kapsamı dışındaki ilaçlarda bu bilgilere kutunun üzerindeki karekod aracılığıyla dijital ortamdan ulaşılması planlanıyor. Bu durum, özellikle dijital okuryazarlığı düşük vatandaşlarımız açısından kafa karışıklığına yol açabilir” dedi.

Prospektüs okuma alışkanlığının özellikle kronik hastalığı bulunan yaşlı vatandaşlarda yaygın olduğuna dikkat çeken Yaşar, bu kişilerin bir bölümünün akıllı telefon kullanmadığını veya karekod okutma işlemini gerçekleştirmekte zorlandığını belirtti.

Dijital prospektüs sistemine geçiş sürecinde eczacıların önemli bir rol üstleneceğini kaydeden Yaşar, vatandaşların ilaçların kullanımı, yan etkileri ve saklama koşulları hakkında eczacılardan bilgi alabileceğini ifade etti. Eczacıların ilaçların doğru ve güvenli kullanımı konusunda vatandaşların en yakın sağlık danışmanları olduğunu belirten Yaşar, şöyle konuştu: “İlaçların doğru, güvenli ve bilinçli kullanımı için vatandaşlarımız ihtiyaç duydukları bilgileri eczacılarından alabilirler. İlacın yan etkileri, saklama koşulları ve kullanımına ilişkin konularda eczacılarımız gerekli bilgilendirmeyi yapabilecek donanıma sahip. İlk etapta bazı uyum sorunları yaşanabilir ancak vatandaşlarımız eczanelerimize başvurarak bu sorunları aşabilirler.”

‘Eczacıların iş yükünü artacak’

Dijital dönüşümün ilk aşamada eczacıların iş yükünü artırabileceğini dile getiren Yaşar, zamanla vatandaşların sisteme alışmasıyla bu yükün azalabileceğini söyledi. Yaşar, “Vatandaşlarımızın ilaçla ilgili sorularının bizlere sorulması ve biz bu sorulara doğru cevaplar, akıllı cevaplar vererek onları doğru yönlendirerek şifalarına kavuşmasını memnuniyetle bu misyonu üstlenmeyi tercih ederiz. Eczanelerimiz olarak bu dijital dönüşüm sürecine hazırız. Ama hazır olmayan vatandaşlarımızdır. Çünkü eczanelerin hem teknolojik altyapı, hem bilgi birikimi, hem insan personeli anlamında bu konulara vakıftırlar ve bu konuyu organize edebilecek kapasitelidirler. Ama dediğim gibi prospektüs okuma alışkanlığı genelde kronik hastalığı olan yaşlı hastalarımızdadır. Yaşlı hastalarımız aslında bunlara hazır olup olmadığını tartışmamız gerekiyor” dedi.

‘Dönüşüm illaki zor olacaktır’

Yaşar, bazı vatandaşların ilaç kutusundan kağıt prospektüs çıkmaması durumunda ilacın sahte veya güvenilir olmadığı yönünde endişe yaşayabileceğini de ifade ederek, şunları aktardı: “Eczaneler güvenilir ve eczacılar da ilaç konulara hakim bir sağlık profesyonelidir. Bu tür durumlarla karşılaştığı zaman illaki kafalarında bir sorun olacak. İlacın güvenilir olup olmadığını veya ilacın gerçek olup olmadığını ile ilgili. Değişim dönüşüm illaki zor olacaktır ama zaman içinde bunu hem ilaç firmaları hem de eczacılar organize edeceklerdir.”