ATO: Şiddet yaygınlaşıyor performans baskısı artıyor

AMİDA HABER - Ankara Tabip Odası, "Hekim Profili ve Mesleki Eğilimler Araştırması 2025" raporunu yayımlandı. 983 hekimle yapılan araştırmada, sağlık sisteminde şiddet, güvencesiz link ve tükenmişliğin arttığı ortaya konuldu. Araştırma, ODTÜ Sosyoloji Bölümü ile birlikte yürütüldü.

'Sağlık piyasa mantığına sıkıştırıldı'

Araştırmanın hekimlerin mesleki özerklik, insanca çalışma koşulları ve sağlık hakkı mücadelesi açısından önemli bir veri kaynağı olduğunu belirten ATO Genel Sekreteri Kemal Oskay, “Bu bulgular ile hekimlerin sesini daha güçlü duyurmayı ve sağlık politikalarının demokratikleşmesine katkı sunmayı hedefliyoruz” dedi.

ATO’nun yaptığı araştırmaya 983 hekim katıldı. Mesleğin güncel durumunu, hekimlerin beklentilerini ve sağlık sistemine ilişkin değerlendirmelerin araştırmada yer aldığını ifade eden Oskay, "Hekimler güvencesizlik ve şiddetle karşı karşıya. Son 20 yılda uygulanan sağlık politikaları, sağlık hakkını piyasa mantığına sıkıştırdı. Bu süreçte hekimler güvencesizlik, şiddet ve mesleki özerklik kaybı ile karşı karşıya kaldı.

'Tıp eğitimini seçme eğilimi geriledi'

Ankette öne çıkan bulgular şöyle:

-Şiddet ve şikâyetler; sözlü şiddet hekimlerin çalışma hayatında yaygınlaşırken fiziksel şiddet ise mesleki motivasyonu ve bağlılığı ciddi biçimde etkiledi.

-Mesleki stres ve tükenmişlik; hekimler mesleklerini yüksek stresli olarak tanımlarken, son bir yılda stres düzeyinin arttığını ifade etti. Gelir eşitsizliği, şiddet riski, dava edilme korkusu ve mesai dışında ulaşılabilir olma zorunluluğu temel stres kaynakları arasında gösterildi. Hekimlerin yarısından fazlası duygusal olarak tükenmiş hissettiğini ve işe karşı isteksizlik yaşadığını belirtti. Tükenmişliğin kadın hekimlerde ve genç kuşakta daha yaygın olduğu kaydedildi.

-Kurumsal sorunlar; aşırı iş yükü, yetersiz personel ve performans baskısı stres düzeyini artıran başlıca kurumsal nedenler olarak öne çıktı. Araştırmada genç hekimlerin göç eğiliminin artmasının sağlık sisteminin geleceği açısından alarm verdiği belirtildi.

-Sağlık sistemi değerlendirmesi; hekimlerin sağlık sisteminin geleceğine ilişkin beklentileri büyük ölçüde olumsuz. Tıp fakültesi sayısındaki artışın ve şehir hastaneleri modelinin hizmet kalitesini arttırmadığı görüşü dile getirildi.

-Eğitim niteliği; hekimler mezun oldukları fakültelerin kendilerini çalışma hayatına hazırlama düzeyini genel olarak yeterli bulsa da Türkiye’de tıp ve uzmanlık eğitiminin niteliği konusunda ciddi kaygılar taşıdıklarını belirtti. Niteliksiz fakülte açılışları, liyakat sorunları ve mobbing başlıca eleştiriler arasında yer aldı.

-Mesleki tatmin düşüyor; araştırmaya göre her üç hekimden biri “Bugün olsa yine tıp alanını seçmezdim” dedi. Erkek hekimlerde bu oran yüzde 25’e kadar çıkarken, kadın hekimlerde kararsızlık oranının daha yüksek olduğu belirtildi. Genç kuşaklarda tıp eğitimini yeniden seçme eğiliminin yüzde 72’den yüzde 41’e gerilediği ifade edildi.