Hantavirüs nedir? Nasıl bulaşır, belirtileri nelerdir?

Hantavirüs ilk kez 1950’li yıllarda Kore Savaşı sırasında fark edildi. Kore’deki Hantan Nehri çevresinde görev yapan binlerce askerde yüksek ateş, böbrek yetmezliği ve kanama belirtileri görülmesi üzerine yapılan araştırmalar sonucunda virüs keşfedildi. Virüs de adını Hantan Nehri’nden aldı.

Bilim insanlarına göre hantavirüsler aslında doğada uzun yıllardır bulunuyor. Virüsün temel taşıyıcısı fare ve sıçan gibi kemirgenlerdir. İnsanlar ise genellikle tesadüfi konak olarak enfekte oluyor.

Nasıl bulaşıyor?

Hantavirüsün en yaygın bulaş yolu, enfekte kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya tükürüğünün kuruyup havaya karışmasıdır. İnsanlar bu partikülleri soluduğunda virüs akciğerlere ulaşabiliyor.

Riskli alanlar genellikle şunlar:

* Ahırlar
* Depolar
* Tavan araları
* Uzun süre kapalı kalan evler
* Çiftlikler ve kırsal alanlar

Virüs ayrıca:

* Kemirgen ısırıklarıyla,
* Kontamine yüzeylere dokunup ağız veya burna temas edilmesiyle,
* Nadir durumlarda gıdalar üzerinden de bulaşabiliyor.

İnsandan insana bulaşıyor mu?

Uzmanlara göre hantavirüslerin büyük bölümü insandan insana bulaşmıyor. Ancak Güney Amerika’da görülen “Andes” tipi hantavirüsün yakın temasla bulaşabildiği belirtiliyor.
Bu nedenle son günlerde Güney Atlantik’teki yolcu gemisinde görülen vakalarda, virüsün hangi tür olduğunun belirlenmesi için incelemeler devam ediyor.

Hantavirüs’ün belirtileri neler?

Hastalık genellikle iki aşamada ilerliyor.

İlk belirtiler

* Yüksek ateş
* Şiddetli halsizlik
* Kas ve sırt ağrıları
* Baş ağrısı
* Bulantı ve kusma

Ağır dönem

İleri aşamada akciğerlerde sıvı birikmesi nedeniyle ciddi solunum yetmezliği gelişebiliyor. Bu tabloya “Hantavirüs Pulmoner Sendromu” adı veriliyor ve yoğun bakım gerektirebiliyor.

Bazı hantavirüs türlerinde ölüm oranı yüzde 30-40 seviyelerine kadar çıkabiliyor.

Dünyadaki son durum

Dünya Sağlık Örgütü ve Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi, Güney Atlantik’te seyreden bir yolcu gemisindeki vakaları yakından izliyor.

Arjantin’in Ushuaia limanından hareket eden Antarktika rotalı gemide şimdiye kadar, 7 vaka tespit edildiği, 3 kişinin hayatını kaybettiği, bazı hastaların da yoğun bakımda tedavi gördüğü bildirildi.

Uzmanlar, özellikle iklim değişikliği nedeniyle kemirgen göçlerinin artmasının hantavirüs riskini yükseltebileceği uyarısında bulunuyor.

Hantavirüsten korunmak için ne yapılmalı?

Dünya Sağlık Örgütü’nin (DSÖ) önerileri şöyle:

* Kapalı ve tozlu alanlara maskesiz girilmemeli
* Uzun süre kapalı kalan yerler önce havalandırılmalı
* Süpürmek yerine ıslak temizlik yapılmalı
* Yiyecekler kapalı kaplarda saklanmalı
* Fare ve sıçanlarla temas önlenmeli
* Kemirgen dışkısı görülen alanlarda eldiven kullanılmalı

DSÖ, genel toplum açısından büyük bir salgın riski olmadığını belirtiyor. Ancak kırsal bölgelerde yaşayanların, çiftlik çalışanlarının ve seyahat edenlerin dikkatli olması gerektiği vurgulanıyor.