Meme kanseri ilaçlarında erişim krizi: Hastaların tedavisi aksıyor

Kur farkı nedeniyle ilaç temininde yaşanan sıkıntılar hem eczacıları hem de vatandaşları doğrudan etkiliyor. Bulunamayan ilaçlar halk sağlığını tehdit ederken eczacılarla hastaları da karşı karşıya getiriyor. Tüm Eczacı İşverenler Sendikası (TEİS) Genel Başkanı Nurten Saydan, ilaç yokluğunu, nedenlerini ve ithal ilaçlarda yaşanan tedarik sıkıntısını Amida Haber’e anlattı. Saydan, yanlış fiyatlandırma politikası nedeniyle yeni nesil ilaçlara ulaşılamadığı gibi hastaların da tedavilerinin aksadığına dikkat çekti.

‘Enflasyon ilaç yokluğunu artırıyor’

Türkiye’de ilaç fiyatlandırma sisteminin sektördeki en temel sorunların başında geldiğini ifade eden Saydan, “Sabit kur politikası nedeniyle ilaç temininde yaşanan aksaklıklar hem eczacıları hem de hastaları mağdur ediyor. Bugün piyasadaki euro kuru 53 TL, bakanlığın ilaç ödemeleri için kullandığı kur ise 29,11 TL’dir. İlaç firmaları ticari kuruluşlardır. Bir ülkede kazanmıyorlarsa o ülkeyi terk eder giderler. Eczanelerde bulunmayan ilaçların firmaları da ülkemizi terk etti. Şimdi 53 TL’ye yurt dışından ilaç getiren bu firmalar 29 TL’ye ülkemize satarlar mı? Satmazlar, bütün mesele bu” diye konuştu.

Diyarbakır Çüngüş’te ücretsiz meme kanseri taraması

‘Yeni nesil ilaçlara ulaşılamıyor’

Meme kanseri tedavisinde kullanılan Zoladex ve muadili Lucrin isimli ilaçlara erişimde yaşanan krize de dikkat çeken Saydan şöyle konuştu: “Vatandaşın ilaca erişimi her geçen gün daha da zorlaşıyor. İlaç kuru ve enflasyonist sistem böyle devam ederse bu şekilde daha çok ilaç kaybederiz. Bu yanlış fiyatlandırma politikası yeni nesil ilaçlara erişimi de engelleyerek tedavi etkinliğini ve halk sağlığını doğrudan etkiliyor. Yeni nesil ilaçların erişim oranı yüzde 3’e kadar gerilemiştir. Gelişmiş AB ülkelerinde bu rakam yüzde 46 seviyesindedir.”

‘Devletin görevi ilacı raflara getirmek’

Sağlık Bakanlığı tarafından e-Nabız sistemine eklenen “İlacım Nerede?” uygulamasını da eleştiren Saydan, “Kamuoyuna vatandaşların ilaca daha kolay ulaşmasını sağlayacak bir çözüm olarak sunulmuş olsa da ilaç erişimindeki temel sorunu çözmekten uzaktır. Sorun, ilacın zaten bulunamamasıdır. Örneğin ‘İlacım nerede?’ uygulamasında kullanılan stok verisi yaklaşık 24 saat öncesine ait. Oysa ki; eczanelerde gün içinde yüzlerce reçete ve ilaç karşılanıyor ve stok verileri anlık olarak değişiyor. Bu nedenle, sisteme göre eczanede mevcut görünen bir ilacın mevcut olmaması ya da mevcut görünmeyen bir ilacın temin edilmiş olması çok olağan bir durum. Devletin görevi vatandaşlara eczane navigasyonu sağlamak değildir. Devletin görevi ilacı raflara geri getirecek sistemi tasarlamak, uygulamak ve ilaç tedarik sistemini sürdürülebilir hale getirmektir. Öte yandan vatandaşın devlet eliyle belirli eczanelere yönlendirilmesi de eczacılık meslek etiği açısından ciddi sakıncalar doğurur. Türkiye’de ilaç sorununun çözümü dijital uygulamalar değil, doğru ilaç politikalarıdır” diye konuştu.

‘İnternetten ilaç ve takviye gıdalar almayınız’

Saydan vatandaşlara da uyarılarda bulunarak eczane dışından başka bir yerden ilaç veya takviye sağlık ürünlerinin alınması çağrısında bulundu. Saydan, “Özellikle kaynağı belirsiz platformlarda ilaç, bebek mamaları, vitaminler, gıda takviyeleri, steroidler, cinsel performans ve zayıflama ilaçları gibi birçok ürün satılırken bunların sahte, bozulmuş veya en önemlisi uygun koşullarda saklanmamış ve kargolama sırasında uygun sıcaklık ve nem oranlarında gönderilmemiş olduğunu biliyoruz ve vatandaşlarımıza internetten asla ilaç almayınız diyoruz. Sahte ilacın içinde ne olduğu belli olmadığı için içildiğinde ne yapacağı da belli olmaz” dedi.