Van’da 16 asırlık hafıza yok edildi: Sadece 17 odası kaldı

Van’ın sarp coğrafyası Norduz Yaylası’nın üç vadisinin kesiştiği noktada kurulu olan Der Meryem Ana Manastırı, doğa koşulları, bakımsızlık ve en önemlisi kontrolsüz kaçak kazılar yapan definecilerin tahribatı nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Geçmişte bölgenin inanç, kültür ve yaşam merkezi olan bu devasa komplekste yaşanan kayıp, kent hafızasından bir sayfanın daha silindiğini gözler önüne serdi. Manastırın 365 odasından geriye kalan yalnızca 17 oda kaldı.

16 asırlık hafıza yok oldu

Tarihi kaynaklar ve Ermeni sözlü tarihine göre, kilise yalnızca mimari bir yapı değil, bölgenin kadim tarihinin de anahtarı konumunda. Anlatılara göre, efsanevi kral IV. Dırtad ve eşinin mezarları bu manastır kompleksinin içinde yer alıyor. Azize Hripsime ve beraberindeki kadınlar topluluğunun bu manastırda konakladığı, yapının bir dönem bölgedeki kadınlar için sığınak ve manastır olarak kullanıldığı biliniyor. 1. yüzyıla dayanan yazılı kaynaklar, Aziz Bartalmay aracılığıyla Meryem Ana’ya ait kutsal bir ikonanın bu bölgeye getirildiğini ve manastırın uluslararası bir inanç rotası olduğunu aktarıyor.

Ermeni hacıların ilk durağıydı

Manastır, geçmişte Kudüs’e giden Ermeni hacıların en önemli duraklarından biri olmasının yanı sıra, bölgedeki farklı inanç gruplarının da ortak yaşam alanıydı.

Halk arasında şifa ve umut arayışının merkezi olan kiliseye, özellikle çocuğu olmayan çiftlerin gelerek adak adadığı biliniyor.

2014 yılında tescillendi

Amida Haber’in ulaştığı Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü yetkilileri, tarihi yapının 2014 yılında "korunması gereken kültür varlığı" olarak tescillendiğini aktardı. Ancak tescil kararının üzerinden 12 yıl geçmiş olmasına rağmen, manastırın korunması, kurtarılması ya da restorasyonuna dönük şu an için yürütülen hiçbir çalışmanın veya projenin bulunmadığı ifade edildi. 12 yıl boyunca herhangi bir önlem alınmadığı için manastır, definecilerin kazıları sonucu harabeye dönüştü.