Diyarbakır’da kiralar 60 bine dayandı: 20 bin konuta ihtiyaç var

AMİDA HABER - Diyarbakır’da artan konut ve kira fiyatları vatandaşların belini bükmeye devam ediyor. Kent genelinde 1+1 ve 2+1 kiralık daire fiyatları 10 bin liradan başlarken, 5+1 dairelerde kiralar 60 bin liraya kadar yükseliyor. Konut satış fiyatları ise 23 milyon liraya kadar çıkmış durumda.

Ev sahibi olmak imkansız oldu

Son yıllarda çekirdek aile yapısına geçiş artsa da Diyarbakır’da geniş aile yapısı hala önemli ölçüde. Kış aylarının etkisiyle hem kiralık hem de satılık konut piyasasında durgunluk yaşanıyor. Kentte yaklaşık 2 bin boş kiralık daire bulunurken, konut satışlarında ciddi bir arz-talep sorunu yaşanıyor. Diyarbakır genelinde yaklaşık 20 bin satılık konut açığı olduğu öngörülüyor. İmar alanlarının konut yapımına açılmaması, konut azlığı ve çıkarılan yeni vergi düzenlemeleri fiyatların sürekli artmasına neden olurken, bu yük doğrudan vatandaşa yansıyor. İş imkanlarının sınırlı olduğu ve ekonomik krizin derinleştiği kentte, ev sahibi olmak her geçen gün daha da zorlaşıyor.

Diyarbakır’da konutta hareketlilik: Fiyatlara dikkat!

Amida Haber’e konuşan Tüm Emlak Danışmanları Birliği Diyarbakır İl Başkanı Mahmut Arslan, kentteki konut krizine dair önemli değerlendirmelerde bulundu.

‘Alt segment rahatladı, orta segment can çekişiyor’

Arslan, sosyal konut ve TOKİ projeleriyle kira sorununun bir kısmının aşıldığını belirterek, “Şimdiye kadar mevcut yapı stoku Diyarbakır'a yetmiyordu. Ama TOKİ’lerin yapımıyla birlikte bu yük hafifledi. Ancak, TOKİ’ler ve sosyal konutlar maddi durumu çok düşük olan kesime hitap ediyor. Bu kesim rahatladı. Ancak orta gelir grubunda ciddi bir sıkıntı var. Çünkü son dönemde Diyarbakır’da daha çok 1+1 ve 2+1 daireler üretiliyor, bu da orta segmente yaramıyor. TOKİ konutları da genellikle küçük ve kentin uzağında. Bu durum orta segment için çözüm olmuyor” dedi.

‘3+1 daireler üretilmeli’

Diyarbakır’ın kültürel ve sosyal yapısına dikkat çeken Arslan, küçük daire üretimine karşı olduklarını vurgulayarak şunları söyledi: “Bizim kentimizde hâlâ aileler birlikte yaşıyor. Bu nedenle en çok ihtiyaç duyulan konut tipi 3+1 dairelerdir. Ancak bu defa da çok büyük ve çok pahalı konutlar yapılıyor. Orta yol bulunamıyor. Diyarbakır’da ya çok düşük gelir grubuna ya da çok yüksek gelir grubuna yönelik konut üretiliyor.”

Oğlaklı’da yapılan 13 bin TOKİ konutunun kiracıları rahatlattığını belirten Arslan, ulaşım sorununun da belediyeler tarafından büyük ölçüde çözüldüğünü ifade etti.

20 bin konuta ihtiyaç var

Kentte kiralık daire açısından büyük bir sorun olmadığını dile getiren Arslan, “Şu anda Diyarbakır’da 1.700 ila 2 bin arasında hazır kiralık daire var. Asıl sorun alım-satım tarafında. Orta segmentte, uygun fiyatlı 3+1 dairelere ihtiyaç var. Diyarbakır'da orta segment olarak ortalama 20 bin konut ihtiyaç açığı olduğunu düşünüyoruz” dedi.

‘Yüzde 60’ı arsa sahibine gidiyor’

Arslan, konut talebinin özellikle Kayapınar ve Bağcılar ilçelerinde yoğunlaştığını, bunun da fiyat artışlarına yol açtığını belirtti. İmarlı arsa bulamayan müteahhitlerin yüksek maliyetle karşı karşıya kaldığını ifade eden Arslan, “İnsanlar artık Bağlar, Ofis, Yenişehir'de oturmak istemiyor. Herkes Kayapınar ve Bağcılara yüklendi. Hâliyle bazı bölgelerde fiyat artışı oldu. Bazı bölgelerde de fiyatlar duruyor. Belli bölgelerde fiyatlar fazladır. Biz bunu da imara bağlıyoruz. Kayapınar’da arsa payı yüzde 60’a kadar çıkıyor. Şu an Kayapınar’da bir yapı inşa edilse müteahhit yüzde 40'ını alacak arsa sahibi ise yüzde 60’ı alacak. Haliyle bunun maliyeti müteahhitte biniyor ve müteahhit de bu maliyeti vatandaşa yüklüyor. Bu da belli bölgelerde fiyatlarda ciddi bir artışa sebep oluyor ve spekülasyonları beraberinde getiriyor” diye konuştu.

‘Devlet vergisini ödeyen emlakçıyı cezalandırdı’

Yeni vergi ve harç düzenlemelerinin sektörü olumsuz etkilediğini savunan Arslan, yıllık 40 bin liralık harcın emlakçıları kayıt dışılığa ittiğini belirterek, “Devlet vergisini ödeyen emlakçıyı cezalandırdı. Emlakçı zaten stopajını, vergisini ödüyor, KDV'sini, kirasını, sarı sayfa ödemelerini yapıyor. Üstüne devlet bu emlakçıya dedi ki: "Sen her yıl 40 bin lira da üstüne bana para vereceksin." Hâliyle emlakçılarımız resmiyetten kaçmaya başladılar. Gayri resmi çalışmaya başlayacaklar ve bu da sektörün kontrolsüz yürümesine neden olacak. Bunun ceremesini yine vatandaş çekecek. Herkes istediği fiyatı biçecek. 2 milyonluk daire sizin karşınıza 3 milyona da çıkabilecek” dedi.

5+1 daireler 23 milyona çıktı

Diyarbakır’da konut fiyatlarının lüks seviyelere çıktığını söyleyen Arslan, “Normalde 2+1 dairelerin 4 milyon, 3+1’lerin ise 5,5 milyon civarında olması gerekirken bugün 2+1’ler 6 milyon, 3+1’ler 14-15 milyona kadar çıkıyor. 5+1 daireler ise 22-23 milyon liraya satılıyor. Bizim şikayetçi olduğumuz nokta burası. Çok fazla büyük yapılıp çok fazla pahalı satılan dairelerdir. Bu artık çok lükse kaçıyor. Hiçbir şehirde böyle uçuk fiyatlar yok. Değerleme noktasında bu sene Diyarbakır Türkiye'nin en önde gelen illerinden biri oldu. Bunun sebebi de bu oldu zaten” ifadelerini kullandı.

Yetkililere ve ev sahiplerine çağrı!

Arslan son olarak yetkililere ve ev sahiplerine çağrıda bulunarak şunları söyledi: “Diyarbakır’a acilen imar açılmalı. Ev sahipleri boş tuttukları daireleri kiraya vermeli. Belediyeler, TOKİ ve müteahhitler kentimizin kültürüne ve sosyal yapısına uygun, en az 90 metrekare ve üzeri konutlar üretmeli.”