Savaş Diyarbakır’ı vurdu: Teker dönmüyor

AMİDA HABER -1 Ocak 2026 itibariyle Ticaret Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan “İkinci El Motorlu Kara Taşıtları Yetki Belgesi Harcı” düzenlemesi sektörde ciddi tartışmalara yol açtı. Düzenlemeye göre nüfusu 30 binin üzerinde olan yerleşim yerlerinde faaliyet gösteren galericiler yıllık 40 bin TL, nüfusu 30 binin altında olan yerlerde ise 20 bin TL harç ödemek zorunda.

Galericiler bir yandan bu mali yükle mücadele ederken, diğer yandan küresel ölçekte süren savaşların ekonomik etkileriyle karşı karşıya kaldı. Ortadoğu’da İran-ABD-İsrail hattındaki gerilim ve Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın sürmesi, dünya genelinde ekonomik dalgalanmaları artırdı. Republikanews’te yer alan habere göre dünya genelinde 2010 yılında bu yana silahlı çatışmalar iki katına çıkara 60 ulaştı.

Artan altın ve döviz kurları Diyarbakır’da yatırım tercihlerinin değişmesine neden oldu. Bu durumdan otomobil sektörünü de etkiledi. Diyarbakır’da 3 ay içerisinde en az 15 iş yeri kepenk kapatmak zorunda kaldı.

‘En kötü dönemimizi yaşıyoruz’

Amida Haber’e konuşan ve 15 yıldır galericilik yapan Mehmet Şah Akpirinç, sektörün tarihinin en zor dönemlerinden geçtiğini söyledi.

Akpirinç, özellikle altın fiyatlarındaki dalgalanmaların piyasayı doğrudan etkilediğini belirterek şunları kaydetti: “İnsanlar araç almak yerine altına yöneliyor. Altın yükseldiğinde alıyor, düştüğünde bozduruyor. Gayrimenkul ve altına olan yönelimler artıyor. Bu nedenle araç alım satımı şu an durma noktasında.”

Diyarbakır’da son 2-3 ay içinde 10 ila 15 galericinin işi bıraktığını ifade eden Akpirinç, kaldıkları bölgede 4 galericiler sitesinde toplam 450-500 iş yerinin bulunduğunu, ancak birçok esnafın kirasını dahi ödeyemez duruma geldiğini belirtti.

‘4-5 bin kişi etkilendi’

Sektörde doğrudan ve dolaylı olarak binlerce kişinin geçimini sağladığını belirten Akpirinç, olası bir işsizliğin ciddi sosyal sonuçlar doğurabileceğini dile getirdi. Akpirinç, “Bireysel baktığınızda bir esnafın işi bırakması demek 5-6 kişilik bir ailenin etkilenmesi demek. Diyarbakır merkezde sadece bu sektörde 4-5 bin kişi bu duraklamadan etkilenir” dedi.

Yetki belgesi…

Yetki belgesi uygulamasının ek bir mali yük oluşturduğunu ifade eden Akpirinç, kayıt dışı çalışanların bu harcı ödemediğini ve bunun haksız rekabet yarattığını söyledi ve şunları ekledi: “Biz hem KDV ödüyoruz hem de 40 bin TL yetki belgesi harcı ödüyoruz. Yetki belgesi olmayanlar gayri resmi çalışıyor ve bu yükten muaf. Bu da insanları kayıt dışı çalışmaya itiyor.”

Yatırım yerine birikim yapılıyor

Akpirinç, yalnızca ekonomik koşullar değil, savaş endişesi de vatandaşın harcama davranışını değiştirdiğini savundu. Akpirinç, “İnsanlarda ciddi bir gelecek kaygısı var. ‘Savaş Türkiye’ye sıçrar mı?’ korkusu oluştu. İnsanlar araç almak yerine birikim yapmayı tercih etmeye başladı. Yatırımı artık ikinci plana bıraktılar. Tek gündemleri ‘Kirayı nasıl ödeyeceğim, çocuğumu nasıl geçindireceğim, bir savaş olursa ben çoluk çocuğumu nasıl kurtaracağım?’ oldu. Mevcut şartların devam etmesi halinde işsizliğin daha da artacak” diyerek kent genelindeki vatandaşlarını kaygılarını aktardı.

Denetimler artırılsın!

Akpirinç, yetkililerden hem kayıt dışı çalışanlara yönelik denetimlerin artırılmasını hem de usulsüz çalışmaların en önüne geçilmesini talep etti.