Bölgede doğum rekoru: 3 il ilk sırada

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı 2025 yılı Doğum İstatistikleri’ne göre geçen yıl canlı doğan bebek sayısı 895 bin 374 oldu. Doğan bebeklerin yüzde 51,4’ünü erkekler, yüzde 48,6’sını ise kız çocukları oluşturdu. Türkiye genelinde toplam doğurganlık hızı ise 1,42 çocuk olarak kaydedildi. Böylece doğurganlık oranı son dokuz yıldır nüfusun yenilenme seviyesi olan 2,10’un altında kaldı.

Bölge illeri ilk sıralarda

Toplam doğurganlık hızının en yüksek olduğu il 3,15 çocuk ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa’yı 2,53 çocuk ile Şırnak, 2,23 çocuk ile Mardin takip etti. Bölge illerinin Türkiye ortalamasının oldukça üzerinde seyretmesi dikkat çekti. Batı illerinde ise doğurganlık hızlarının ciddi şekilde gerilediği görüldü. Bartın 1,09 çocuk ile listenin son sırasında yer aldı.

Diyarbakır Türkiye ortalamasının üzerinde

TÜİK verilerine göre Diyarbakır’da toplam doğurganlık hızının yaklaşık 2 çocuk seviyesinde olduğu değerlendirildi. Kentte kaba doğum hızının da Türkiye ortalamasının üzerinde seyrettiği belirtildi. Diyarbakır’da genç nüfus oranının yüksek olması, erken yaşta evliliklerin etkisi ve aile yapısının doğurganlık oranlarını artıran temel faktörler arasında yer aldığı ifade ediliyor.

Doğurganlıkta eğitimin etkisi

Araştırmada annenin eğitim durumunun doğurganlık üzerinde belirleyici olduğu da ortaya çıktı. İlkokul mezunu annelerde toplam doğurganlık hızı 2,51 çocuk olurken, yükseköğretim mezunu annelerde bu oran 1,24 çocukta kaldı. Yoğun kentleşmenin yaşandığı bölgelerde doğurganlık hızının daha düşük olduğu görülürken, kırsal alanlarda oranların daha yüksek seyretmesi dikkat çekti.

İlk doğum yaşı yükseldi

Türkiye’de annelerin ilk doğum yaptığı yaş ortalaması da yükselmeye devam etti. 2025 yılında ilk doğumunu yapan annelerin ortalama yaşı 27,5 olarak kaydedildi. Adölesan (ergenlik dönemi) doğurganlık hızında ise önemli düşüş yaşandı. 15-19 yaş grubunda bin kadın başına düşen doğum sayısı 2001’de binde 49 iken, 2025 yılında binde 9’a kadar geriledi. Eğitim süresinin uzaması ve şehirleşmenin bu değişimde etkili olduğu değerlendiriliyor.