Bayhan: Silah bırakanlara müstakil ve geçici yasa

AMİDA HABER - Süreç kapsamında Meclis’te kurulan ‘Milli Birlik, Dayanışma ve Kardeşlik Komisyonu’nun ortak rapor yazım ekibi TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş başkanlığında altıncı kez toplantı. Ortak yazım ekibi toplantısının ardından Numan Kurtulmuş, grubu bulunmayan siyasi partilerin komisyon üyeleri ile bir araya geldi. Taslak rapor komisyon üyeleri ile paylaşıldı. Çerçeve metin hakkında Amida Haber’e bilgi veren Emek Partisi İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, ‘umut hakkı’nın direkt yer almadığını AİHM ve uluslararası sözleşmeler bağlamında geçtiğini ifade ederek, “Silah bırakanların ise müstakil ve geçici yasa ile birlikte adli bir işlem yapılması gerektiği değerlendiriliyor” dedi.

Ana rapor 37 sayfadan oluşuyor

Ana rapor 37 sayfadan oluşurken taslak metin eklerle birlikte 64 sayfalık bir rapor haline çıkıyor. 37 sayfa içerisinde ise kapak, içindekiler gibi kısımlar da oluşturuyor. Partilerin raporları ise ekler kısmının içerisinde link olarak yer alıyor.

Çerçeve metin 7 başlıktan oluşuyor

Çerçeve metin şu yedi başlıktan oluşuyor: "Komisyon Çalışmaları, Komisyonun Temel Hedefleri, Türk Kürt Kardeşliğinin Tarihi Kökleri ve Kardeşlik Hukuku, Komisyonda Dinlenen Kişilerin Mutabakat Alanları, Örgütün Kendisini Feshetmesi ve Silah Bırakması, Sürece İlişkin Yasal Düzenleme Verileri ve Demokratikleşme ile İlgili Öneriler"

‘Umut hakkı direkt olarak geçmiyor’

Emek Partisi İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, kamuoyunda merak edilen ve sıkça tartışılan “umut hakkı”nın ise direkt olarak geçmediğini ve şu ifadelerle yer verildiğini belirtti: “İnfaz mevzuatının AİHM ve AYM içtihatlarıyla tarafı olduğumuz uluslararası sözleşmeler bağlamında gözden geçirilerek infaz adaletini esas alan bir temelden yeniden ele alınması önerilmektedir. Özellikle mahkumların infaz süreçlerinin koşullu salıverilme şartlarıyla infaz süreleri de dahil olmak üzere eza hukukunun evrensel ilkeleri kapsamında daha adil daha eşit daha bütüncül bir yaklaşımın ele alınması düşünülmelidir.”

Hasta ve yaşlık hükümlüler için de infaz ertelemesinin raporda geçtiğini ifade eden Bayhan, “Bunlar zaten yasalarda var ama burada önemli olan, AKP ve MHP’nin de bütün partilerle ortaklaşarak böyle olması gerektiğini Meclis’e ve yürütmeye söylemiş olması. Dolayısıyla kanunda olan bir kez daha söylenmiş oluyor” dedi.

Demokratikleşme ve yasal düzenleme önerileri

Raporda esas önemli olanın altıncı ve yedinci madde olduğunu vurgulayan Bayhan, “Demokratikleşme ile ilgili önerilerde; AİHM ve AYM kararları, Anayasamıza göre AYM kararlarının yasama yürütme ve yargı organlarının idari makamları ve diğer kişi ve kuruluşları bağladığı konusunda herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır. AİHM ve AYM kararlarının eksiksiz uygulanmasının önemi ortadadır. Bu kararları uygulayacak mekanizmalar güçlendirilmeli ve etkili yeni mekanizmalar oluşturulmalıdır. Yargının işleyişinden kaynaklanan engellerin kaldırılması önerilmektedir’ ifadeleri yer alıyor. Bunlar da muhalefetin zorlaması ve çabası ile metne giren maddeler. Sürece ilişkin yasal düzenleme önerileri altıncı başlıkta, ‘Müstakil ve geçici yasa’ diye ele alınıyor. Demokratikleşme önerileri de yedinci başlık” diye konuştu.

‘Ceza ve infaz hukukunda adli işlem uygulanacak’

Bayhan, müstakil ve geçici yasa ile de silah bırakanlara ilişkin raporda şu bilgilere yer verildiğini söyledi: “Toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesini temin etmek üzere silah bırakmayla birlikte süreci ve sonrasını yönetecek amaca özgülenmiş müstakil ve geçici mahiyette bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulmaktadır. Silahların bırakılmasıyla birlikte ele alınacak müstakil yasanın sürecin sonuçlarını tümüyle ortadan kaldıracak ve demokratik siyaset zeminini güçlendirecek ve kapsayıcı olması tavsiye edilmektedir. Kanunun silah ve şiddeti reddeden üyelerin topluma yeniden kazandırılması silah ve şiddete kalıcı olarak son verilmesi ve meselenin bütünüyle hukuki ve siyasi zemine çekilmesini amaçlamalıdır. Bu doğrultuda kanunun yalnıza örgüt mensuplarının yalnıza silah bırakma sonrası hukuki durumlarını tesit ve tayine yönelik olmamalıdır. Kanunun aynı zamanda ilgili kişilerin adil, güvenilir ve sağlıklı bir şekilde toplumun bütünleşmesini hedeflemektedir. Kanun kamu vicdanını ve toplumsal hassasiyetleri gözetmeli, bütüncül ve anlaşılır olmalıdır. Müstakil ve geçici kanunla birlikte ayrıca ceza ve infaz hukukunda yer alan hükümlerden istifade edilerek hazırlanacak bir düzenlemeyle bahse konu kişiler hakkında tasarrufta bulunabileceği ve ilgili kişiler hakkında mutlaka adli bir işlem yapılması gerektiği değerlendirilmektedir. Yasal düzenlemeler toplumda cezasızlık ve af algısı oluşturmamalıdır.”

Bayan, silah bırakma sürecinin izlenmesi ve raporlaştırılmasını takip etme açısından da yürütmenin görevlendireceği koordinasyon için bir yasal düzenleme oluşturulacağını da ifade etti.