HPV aşısı ve rahim kanseri: Uzmandan uyarı

AMİDA HABER -Türkiye’de yaklaşık 8-9 milyon kişinin HPV (Human Papilloma Virüsü) taşıdığı tahmin ediliyor. Bu da ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 10’una denk geliyor. Uzmanlara göre, 50 yaşına kadar HPV ile karşılaşma riski yüzde 80’e kadar çıkarken, cinsel yolla bulaşma ihtimali ise yaklaşık yüzde 50 civarında.

Aile hekimliğinde yeni dönem: Uzaktan sağlık hizmeti

200’den fazla tipi bulunan HPV, başta rahim ağzı kanseri olmak üzere genital siğiller, penis ve boğaz kanserleri gibi ciddi hastalıklara yol açabiliyor. Rahim ağzı kanserlerinin ise yüzde 99’undan fazlasında HPV temel etken olarak gösteriliyor.Ülkede cinsel yollarla bulaşan en yaygın virüs olmasına rağmen, ne yazık ki ulusal aşı programına alınmadı.

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Sabire Aygün, HPV ve rahim ağzı kanseri konusunda Amida Haber’e önemli değerlendirmelerde bulundu.

‘Erken tanı mümkün olan nadir kanserlerden biri’

Rahim ağzı kanserinin tarama ile erken teşhis edilebilen nadir kanser türlerinden biri olduğuna dikkat çeken Aygün, şunları söyledi: “Jinekolojik kanserler arasında rahim ağzı kanseri, en güçlü olduğualanlardan biri. Yumurtalık kanserini geç bulgu verdiği için maalesef çok ileri evrede tanıyabiliyoruz. Genital bölgedeki kanserler en erken tanısı yok. Ancak hastanın gözle görülür bir lezyonu olacak ya da kaşıntısı olacak.Smear ve HPV testlerinin yaygın yapıldığı ülkelerde bu kanser türü ciddi oranda azalmış durumda.”

İhmal edilirse ölümcül olabilir’

Rahim ağzı kanserinin sinsi ilerlediğine dikkat çeken Aygün, taramaların ihmal edilmesi halinde hastalığın ölümcül sonuçlara yol açabileceğini vurguladı. Aygün, “Erken dönemde fark edilmezsehastanın yaşamını ciddi şekilde etkileyebilir, çok düşkün duruma düşürebiliyor ve ilerleyen evrelerde maalesef ölüme kadar götürebilir. Bu nedenle kadınların düzenli tarama testlerini aksatmaması gerekiyor.”

HPV aşısı, en etkili koruma yöntemi

HPV aşısının önemine değinen Aygün, rahim ağzı kanserine karşı en güçlü koruma yöntemlerinden biri olduğunu belirtti. Aygün, “Rahim ağzı kanserlerinin yüzde 95’iHPV’ye bağlı. Bu nedenle HPV aşısı çok önemli bir koruyucu. Ne kadar erken yaşta yapılırsa o kadar etkili oluyor.”

Türkiye’de ulusal aşı programında yok

Birçok ülkenin HPV aşısını ulusal aşı programına dahil ettiğini hatırlatan Aygün, Türkiye’de ise bu uygulamanın henüz hayata geçirilmediğini belirtti ve şunları dedi: “Batı’dan Afrika ve Asya’ya kadar pek çok ülke HPV aşısını çocukluk çağında rutin aşı programına aldı. Bu sayede rahim ağzı kanseri oranları ciddi şekilde düştü. Türkiye’de ise aşı programda yer almıyor ve maliyetinin yüksek olması erişimi zorlaştırıyor.”

Aşı maliyeti yüksek, erişim sınırlı

HPV aşısının doz başına yaklaşık 4 bin TL olduğunu belirten Aygün, bu durumun aşıya erişimi kısıtladığını söyledi. Aygün, “Eğer aşı daha ulaşılabilir olsa, çok daha fazla kişi yaptırır. Şu an ekonomik nedenlerle birçok kişi aşıya ulaşamıyor” dedi.

Hangi yaşta yapılmalı?

Aygün, HPV aşısı için ideal yaş aralığını 9-15 yaş arası2 doz, 15 yaş sonrası ise 3 doz (0, 2 ve 6. aylar) olduğunu belirtti ve şunları aktardı: “En ideal olan, cinsel birliktelik başlamadan önce aşılanmaktır. Ancak cinsel aktif bireyler ya da HPV pozitif kişiler de aşı olabilir, fayda görür” dedi.

Erkekler de virüsü yayabilir

Aşılamanın hem kız hem de erkek çocukları kapsaması gerektiğini ifade eden Aygün, erkeklerin de virüsün yayılmasında önemli rol oynadığını söyledi.​​​​​​​

Hangi yaşlar kritik

Rahim ağzı kanserinin 35-45 yaş arası bir de 60 yaşlar olmak üzere iki pik yaşın olduğunu ifade eden Aygün, “O yüzden bir kadın mümkünse 26 yaşına kadar geldiğinde aşılanmış olursa daha iyi olur.Cinsel birlikteliği olmuşsa da ya da testi pozitif bile olsa bu kadınlar aşılanabilir. Tercihen ilk cinsel birliktelikten önce HPV aşılarını tamamlamış olması daha iyi olur. Böylece bulaşma olasılığı daha da azalır.”

Belirtiler sinsi ilerliyor

Aygün, HPV ve Rahim ağzı kanserine karşı şu uyarılarda bulundu:“HPV'ye bağlı olanRahim ağzı kanserinin yüzde 99’u cinsel yılla bulaşıyor. Çok çok az oranda başka yolla bulaşabilir. O yüzden cinsel aktif olmayan bir kadında rahim ağzı, kanser taraması diye bir şey olmuyor.İlişki sırasında kanama, lekelenme, akıntıda renk ve koku değişimi varsa mutlaka hastaneye başvurması gerekir. Kasık ağrısı, aşırı kanama ve kemik ağrısı gibi bulgular genellikle geç evre belirtileridir. O zaman da iş işten geçmiş olabilir. Ne yazık ki bu aşı Ulusal Aşı programına alınmadı.”