“Bir sorunun doğru cevabını bulmak başarıdır; neden doğru olduğunu anlamak ise gerçek öğrenmedir.”

Sınava hazırlanan bir öğrencinin öncelikle kazanması gereken becerilerin başında soru çözme tekniği gelir. Çünkü sınav hazırlığı yalnızca ders çalışmaktan, konu öğrenmekten ve yüzlerce soru çözmekten ibaret değildir. Asıl mesele, öğrenilen bilgiyi doğru anlamak, doğru yorumlamak ve karşılaşılan soruya uygun şekilde kullanabilmektir.

Bir öğrenci günlerce ders çalışıyor, konuları tekrar ediyor, kitaplar bitiriyor ve sürekli test çözüyor. Ancak sınavda beklediği başarıyı elde edemiyor. Bunun nedeni her zaman bilgi eksikliği olmayabilir. Bazen soruyu yanlış okumak, sorunun ne istediğini anlayamamak, seçenekler arasında kararsız kalmak veya zaman yönetimini doğru yapamamak da başarının önünde ciddi bir engel oluşturabilir.

İşte tam da bu noktada soru çözme tekniğinin önemi ortaya çıkar. Öğrenciye öncelikle soru çözmeyi değil, soruyu anlamayı öğretmeliyiz. Çünkü bir soruyu doğru çözmenin ilk şartı, o sorunun bizden ne istediğini doğru kavramaktır. Soruyu aceleyle okumak, bazı önemli ifadeleri gözden kaçırmak ve hemen seçeneklere yönelmek, çoğu zaman öğrenciyi yanlış cevaba götürür. Bu nedenle öğrenci, soruyu dikkatle okumayı, önemli kelimeleri fark etmeyi ve sorunun temel mantığını kavramayı alışkanlık hâline getirmelidir.

Bir diğer önemli konu, seçenekleri değerlendirme yeteneğidir. Öğrenci, karşısına çıkan her seçeneği gelişigüzel işaretlemek yerine neden doğru veya neden yanlış olduğunu düşünmelidir. Bilmediği sorularda seçenekleri eleme yöntemini kullanmalı, bildiklerinden hareketle mantıklı çıkarımlar yapabilmelidir. Böylece yalnızca bilgi birikimini değil, düşünme ve değerlendirme yeteneğini de geliştirmiş olur.

Sınava hazırlık sürecinde zaman yönetimi de büyük önem taşır. Öğrenci her soruya aynı süreyi ayırmak zorunda olmadığını bilmelidir. Çözmekte zorlandığı bir soruda gereğinden fazla zaman kaybetmek yerine soruyu işaretleyip diğer sorulara geçmeyi, daha sonra tekrar dönerek değerlendirmeyi öğrenmelidir. Çünkü sınavlarda başarı, zamanı doğru kullanabilme becerisiyle de yakından ilişkilidir.

Ancak soru çözme tekniğini geliştirmenin en etkili yollarından biri de yanlışlardan öğrenmektir. Öğrenci yanlış yaptığı bir sorunun yalnızca doğru cevabını öğrenmekle yetinmemelidir. Kendisine şu soruları sormalıdır:

• Bu soruyu neden yanlış yaptım?
• Soruyu mu yanlış anladım, yoksa bilgim mi eksikti?
• Seçenekler arasında neden yanıldım?
• Aynı soruyla yeniden karşılaşsam doğru çözebilir miyim?

Bu soruların cevaplarını arayan öğrenci, her yanlışından yeni bir deneyim kazanır. Zamanla eksiklerini fark eder, kendisine güveni artar ve daha bilinçli bir şekilde ilerler.

Burada öğretmenlere ve ailelere de önemli görevler düşmektedir. Öğrenciyi yalnızca çözdüğü soru sayısıyla, yaptığı netlerle veya aldığı puanlarla değerlendirmek doğru değildir. Onun nasıl düşündüğüne, sorulara nasıl yaklaştığına ve hangi noktalarda zorlandığına da dikkat edilmelidir. Çünkü her öğrencinin öğrenme hızı ve gelişim süreci farklıdır. Önemli olan öğrenciyi başkalarıyla yarıştırmak değil, kendi gelişimini görmesini sağlamaktır.

Sınav başarısı bir günde kazanılmaz. Sabır, düzenli çalışma, doğru yöntem ve sürekli tekrar gerektirir. Çok soru çözmek elbette önemlidir; ancak çözülen her sorudan bir şey öğrenmek çok daha önemlidir. Binlerce soruyu düşünmeden çözmek yerine, daha az sayıda soruyu anlayarak, analiz ederek ve neden-sonuç ilişkisi kurarak çözmek öğrencinin gelişimine daha fazla katkı sağlayabilir.

Sınava hazırlanan bir öğrencinin ilk hedefi yalnızca konu yetiştirmek veya test bitirmek olmamalıdır. Öncelikle doğru okuma, anlama, yorumlama, analiz etme, seçenekleri değerlendirme ve zamanı kullanma becerilerini geliştirmelidir. Çünkü sınav, yalnızca bilginin ölçüldüğü bir alan değildir; aynı zamanda dikkatin, sabrın, düşünme becerisinin ve doğru karar verebilmenin de sınandığı bir süreçtir.

Öğrenciye kazandırmamız gereken en önemli anlayış şudur: Başarı, çok soru çözmekle değil, çözdüğü her sorudan bir şey öğrenmekle başlar.