Halklarımızın duygusal yapısı ağır basmakta. Kimliksel olarak konuşmak veya kimliksel kazanımlar elde etmek insanlara daha çekici ve daha yapılabilir geliyor. Ancak ben bu kazanımları geçici olarak görüyorum. Bunu, vücutta oluşan bir ağrıyı ağrı kesiciyle çözmeye çalışmaya benzetiyorum. Oysa ağrının nedenini ve kaynağını bulmak gerekir.

Sınıfsal kazanım, kazanım meselesini daha kesin ve köklü bir şekilde ele alırken kimliksel kazanım bana göre gücün parçalanmasına ve küçülmesine yol açabiliyor. Etnik çeşitliliğin fazla olduğu bölgelerde kazanımlar çok büyükmüş gibi gösterilebiliyor. Ancak her kazanımda, toplumsal açıdan aslında kaybetmeye yönelik adımların sıralandığını düşünüyorum.

Sınıfsal kazanımın ve sosyalist-komünist toplum anlayışının hedeflediği halksal kazanımlar, zaten bu ideolojinin temel amaçları arasındadır. Bu haklar, hatta talep edilmeden dahi sağlanmalıdır. Toplum, sosyalist idareyi yalnızca ekonomik açıdan değerlendirdiği için bu konuda ciddi yanılgılar ortaya çıkıyor.

İdari yapılanmada, yönetim komitelerinde tüm halkların temsil edilmesi ve temsiliyetlerinin güvence altına alınması gerekir. Irk, dil, din ve kimlik gibi alanlardaki hakların korunması ve geliştirilmesi için sosyalist idare yapısı, halkların taleplerini beklemeden de çalışmalı ve gerekli adımları atmalıdır.

Sovyetler Birliği'nde yaşayan halkların idari yapılanmaları bu açıdan örnek olarak incelenebilir. Ancak bu deneyimin günümüze uyarlanabilmesi için yeni çalışmalar yapılmalı ve temsiliyet kesinlikle güvence altına alınmalıdır. Aksi takdirde Sovyetler Birliği ve Yugoslavya örneklerinde yaşanan sorunların benzerleri yeniden ortaya çıkabilir.

Bana göre bu soruna yönelik çözümsel katkının temelinde sınıfsal kazanım yer almalıdır. Sınıfsal kazanımlar elde edildikten sonra ortaya çıkan toplumsal değerler üzerinden tüm halkların kimliksel kazanımları da ana sütü gibi doğal bir hak olarak tanınmalı ve güvence altına alınmalıdır. Bu haklar yalnızca verilmekle kalmamalı, aynı zamanda korunmalı ve geliştirilmelidir.