Diyarbakır Surları, 5 bin yıllık geçmişiyle dünyanın en önemli savunma yapılarından biri ve UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde. Ancak bu devasa tarihi simge, bugünlerde koruma vizyonsuzluğu ve denetimsizlikle karşı karşıya. Büyük umutlarla restore edilen tarihi burçların, kiralandıktan hemen sonra çay ocağına dönüştürülmesi tam bir hayal kırıklığıdır.

Meseleyi sadece basit bir "sözleşme ihlali" olarak göremeyiz. Kültür ve Turizm Bakanlığı, yaklaşık 100 yıl sonra ilk kez bu surlarda kapsamlı bir restorasyon yaptı. Yıllarca kaderine terk edilen; depo, ahır ve uyuşturucu bağımlılarının mekânı haline gelen o muazzam burçlar büyük emeklerle ayağa kaldırıldı. Beklenti, bu alanların tarihe uygun şekilde dünyaya sunulmasıydı.

Yöresel ürün satılsın diye teslim edilen tarihi burçlar, işgalle ve ticari hırsla çay ocağına çevrildi. Üstelik bu kuralsızlık sadece bizim değil, UNESCO’nun da dikkatini çekti ve raporlarına girdi. Dünyanın hayranlıkla izlediği bir mirası, üç beş işletmenin insafına ve denetimsizliğine bırakmak bu kente haksızlıktır.

Buradaki asıl sorun, kurumlar arasındaki koordinasyon eksikliğidir. Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü’nün suç duyurusunda bulunması önemli bir adımdır ancak kalıcı çözüm değildir. Surları sadece restore etmek yetmez; orayı ticari rant kapısı görmekten vazgeçip düzenli olarak denetlemek gerekir.

Diyarbakır, surlarıyla dünya çapında bir kültür ve turizm kenti olma iddiasındadır. Ancak bu iddia, tarihi burçların içinde çay demlenerek savunulamaz. Sur içindeki bu işgaller ve kuralsızlıklar acilen temizlenmelidir. Unutmayalım ki bu surlar bize geçmişten miras, gelecek kuşaklardan ise emanettir.